Category Archives: Blog

Published:  September 4 | Blog

Powerplay van Coca-Cola in eindstrijd statiegeld

Directeur John Brands van Coca-Cola heeft samen met een oud-directeur van het Centraal Bureau voor Levensmiddelen (CBL) deze zomer de Duitse winkelketens Aldi en Lidl onder druk gezet om op termijn af te zien van inname van PET-flessen. Beide prijsvechters hanteren een eigen gesloten statiegeldsysteem dat veel efficiënter werkt dan het systeem waar de Nederlandse supermarkten mee werken.

Staatssecretaris Mansveld (PvdA) van Infrastructuur en Milieu had in juni besloten om verplicht statiegeld op grote PET-flessen nog niet vrij te geven per 1 januari 2015 en daarover pas in juni 2015 een besluit te nemen. Coca-Cola wil af van statiegeld, niet alleen in Nederland maar wereldwijd. In Australië wordt het gevecht over invoering van statiegeld in enkele provincies zelfs voor de rechter uitgevochten. Maar in Nederland worden onorthodoxe methoden evenmin geschuwd.

Coca-Cola plastic soep

Wat is er aan de hand? Wanneer er statiegeld op frisdrankflessen zit, komen veel minder plastic flessen in het milieu terecht. Dat is echter niet de zorg van het verpakkende bedrijfsleven, de frisdrankproducenten en de meeste supermarkten in Nederland. Ze vinden statiegeld te omslachtig en te duur en vrezen uitbreiding van statiegeld naar kleinere flessen. U en ik moeten al die flessen maar inleveren bij Plastic Heroes zonder dat daar een vergoeding tegenover staat. Dat de gemeenten vervolgens veel meer zwerfplastic moeten opruimen vinden ze niet onder hun verantwoordelijkheid vallen, net zo min als de bijdrage van al die troep aan de plastic soep.

En dus is het niet verwonderlijk dat ‘s werelds machtigste frisdrankproducent Aldi en Lidl onder druk zet, zodat het bedrijfsleven één gesloten front vormt tegen statiegeld. Volgens P+ People, Planet Profit hebben beide Duitse winkelketens de aangeboden financiële vergoeding geaccepteerd. Aldi en Lidl zijn afgekocht voor een onbekend bedrag uit een onbekende pot en hebben inmiddels berichtgeving over hun eigen succesvolle statiegeldsysteem van hun site gehaald.

Terwijl dit allemaal speelt, klopt Coca-Cola zich op de borst met haar Duurzaamheidsverslag 2013, waarin het woord statiegeld vanzelfsprekend niet voorkomt. Coca-Cola wil dat de consumenten PET-flessen gescheiden inleveren zonder statiegeld en pleit voor het systeem van Plastic Heroes. Er staat dat elke PET-fles van Coca Cola voor gemiddeld 32% bestaat uit gerecycled materiaal. Bij Aldi en de Lidl ligt dat percentage dankzij het eigen statiegeldsysteem al twee keer zo hoog…

Het wordt tijd dat het afgelopen is met dergelijke schimmige lobbypraktijken die ook de onderlinge vrije concurrentie van supermarkten belemmeren.

Geeft deze gang van zaken en kartelvorming de overheid niet meer dan genoeg reden om het statiegeld definitief te behouden en uit te breiden? We laten ons toch niet op deze manier een juweeltje van de nagestreefde circulaire economie ontnemen?

Published:  August 31 | Blog

Schoon strand of schone schijn?

Voor de elfde keer is de top tien van de schoonste stranden gekozen door stichting Nederland Schoon in samenwerking met de ANWB. Noord-Beveland is dit jaar uitgeroepen tot het schoonste strand van Nederland. Dit jaar werd het oordeel van het publiek even zwaar meegewogen als dat van de inspecteurs van de ANWB.
Uit het onderzoek zou blijken dat de Nederlandse stranden de afgelopen jaren ruim twee keer zo schoon zijn geworden. In 2003 scoorden de stranden een 7,4 (4-5 stukken zwerfafval per 100 m2) en in 2013 een 9,5.

De uitkomsten staan in schril contrast met die van Stichting De Noordzee. In augustus 2014 heeft De Noordzee net als vorig jaar de hele Nederlandse kust opgeruimd, van Cadzand tot Schiermonnikoog, met de hulp van honderden vrijwilligers. Niet alleen worden tellingen verricht (wat tref je aan op 100 meter strand), ook wordt al het gevonden afval gewogen. Met behulp van 1479 vrijwilligers werd in totaal 20.078 kilo afval opgehaald, drie keer zo veel als vorig jaar (6590 kilo). Dit jaar waren er echter ook meer dan twee keer zoveel vrijwilligers en meer mensen ruimen meer afval op. De conclusie dat het strand twee tot drie keer zo vies is als vorig jaar kan dus niet getrokken worden, maar de conclusie dat de stranden ruim twee keer zo schoon zijn geworden evenmin.

Er zijn verschillen tussen de methoden. Het publiek dat stemt voor het schoonste strand bevindt zich natuurlijk op toeristenstranden die door kustgemeenten dagelijks worden schoongemaakt. De vrijwilligers van De Noordzee komen ook op stukken strand die niet worden schoongemaakt en waar nauwelijks badgasten zijn. De inspecteurs van de ANWB kijken alleen naar grof vuil, stukken groter dan 10 cm. Het is dan niet verwonderlijk dat van de 50 badplaatsen de ANWB-inspecteurs 9 badplaatsen een 10 toekenden en dat geen enkel strand lager dan een 8 scoorde, laat staan een onvoldoende.

Kunnen we stellen dat Nederland Schoon en ANWB de plastic soep bagatelliseren?
Daar heeft het alle schijn van: schone schijn.

Meer lezen over dit onderwerp:
NederlandSchoon: statiegeld in perspectief
Gekwek over patatbakjes
Zonder blikken of blozen
Ivo de Wijs: NederlandSchoon
Is glas erger dan plastic als zwerfafval? 

Published:  July 31 | Blog

Microplastics speciaal ontworpen om te worden weggespoeld

Wanneer heeft de cosmeticaindustrie bedacht dat ze plastic deeltjes als scrub-ingrediënt konden toepassen? De uitvinder was Willis J. Beach en het patent blijkt al in 1967 te zijn aangevraagd voor skin cleaners. In 1972 werd het patent gepubliceerd. De Engelse journalist Steve Connor heeft de Amerikaanse NGO 5Gyres hierop opmerkzaam gemaakt.

Het patent documenteert de doelstellingen van de uitvinder:

1. It has therefore been an object of this invention to provide a cleaner for skin which has plastic synthetic resin particles provided therein which impart a scrubbing or mechanical detersive action thereto, but which does not irritate the skin or damage the surface upon which it is used.
2. A further object of this invention is to provide a cleaner for skin which does not cause excessive wear to plastic or metal dispenser containers from which it is dispensed.
3. Yet another object of this invention is to provide a method of preparing finely comminuted plastic synthetic resin particles and incorporating them into a skin cleaner compos1t1on.
4. A still further object of this invention is to provide a skin cleaner which utilizes plastic synthetic resin scrubber particles therein but which does not clog drains into which it is poured.

Plastic deeltjes zijn veel zachter voor de huid dan natuurlijke alternatieven. Je kunt je dus veel vaker (dagelijks) scrubben zonder huidschade en daardoor kon er veel meer verkocht worden. Verder staat er zwart op wit dat microplastics speciaal ontworpen zijn om te worden weggespoeld en zodanig dat de afvoer niet verstopt raakt.

Hoelang het vervolgens geduurd heeft voordat tientallen producenten van verzorgingsproducten er toe overgingen om microplastics te verwerken, is niet duidelijk. Het lijkt erop dat pas in de loop van de jaren negentig van de vorige eeuw microplastics op grote schaal zijn toegevoegd.

Published:  July 16 | Blog

Baltimore’s Water Wheel

In Baltimore bij de oostkust van de Verenigde Staten is het wiel uitgevonden om plastic soep effectief te bestrijden, letterlijk en figuurlijk. De onlangs in gebruik genomen installatie vangt in de haven drijvend zwerfvuil op, 50.000 pond per dag, waaronder heel veel plastic, maar ook zwaardere voorwerpen als autobanden en hout.

Twee drijvende armen vangen de troep op en leiden dat naar een lopende band. Dertig zonnepanelen zorgen voor de nodige energie. Aan het einde van de lopende band valt het afval in een container op een drijvende ponton. Een volle container wordt losgekoppeld en met behulp van een sleepbootje weggebracht naar een installatie waar ze het afval verbranden en de hitte gebruiken om elektriciteit te produceren.

Het aantrekkelijke van het ontwerp is de eenvoud. Wie dit filmpje bekijkt ontkomt niet aan de indruk dat het gemakkelijk na te bouwen is en overal ter wereld in havens en riviermondingen kan worden geplaatst. Meer informatie en foto’s zijn hier te vinden.

water wheel

Foto: Andrew Thaler.

Published:  July 13 | Blog

De bananenschil van OVAM en de Eerste Grote Plastiektelling

Een Belgische initiatief verdient navolging. Tracht op simpele wijze door officiële instanties en bedrijven gehanteerde cijfers te controleren. Elke burger kan dat doen en België wijst de weg.

Wat is daar aan de hand? De Vlaamse overheidsinstantie en afvalspecialist OVAM gaat ervan uit dat elk jaar 750.000 plastic flesjes op de grond komen en 1,2 miljoen bananenschillen. De cijfers staan onder andere in een infographic onder de kop “De werkelijke impact van zwerfvuil”.

Wanneer er in Vlaanderen elk jaar 750.000 plastic flesjes bij het zwerfvuil komen, dan betekent dat 2054 flesjes per dag. Je kunt het ook per kilometer weg uitdrukken. Vlaanderen heeft 60.000 km rijweg, dat is dan tussen de 12 en 13 flesjes per kilometer voor een heel jaar. Met andere woorden je komt per maand gemiddeld nooit meer dan slechts één plastic flesje tegen langs één kilometer weg.

Burger en afvalkunstenaar Toon Eerdekens weet beter, onder andere omdat hij dagelijks flesjes opruimt, en protesteert tegen deze voorstelling van zaken. Zijn bezwaar: plastic wordt sterk onderbelicht en gebagatelliseerd in deze met overheidsgeld gefinancierde publiekscampagne. De Jury voor Ethische Praktijken inzake Reclame (JEP) kwam er aan te pas. Uit hun uitspraak blijkt dat de OVAM-tellingen gebaseerd zijn op zwerfvuilanalyse van “32 proefstroken op 24 locaties doorheen heel Vlaanderen die de OVAM liet uitvoeren en [die] werden aangevuld met de resultaten van een enquête die iVox in opdracht van de OVAM en Fost Plus bij 600 Vlamingen uitvoerde.”

Eerdekens kreeg geen gelijk van de JEP en besloot zelf te tellen om een indruk van de werkelijke cijfers te verkrijgen. Hij riep vrijwilligers om op een half jaar lang een stuk openbare weg van precies 1 km het aantal plastic flessen te tellen.

De resultaten zijn binnen. Omgerekend was de telling met de laagste uitkomst 117 plastic flesjes per km per jaar (een veldbaantje in Lubbeek) en werden de meeste flesjes bij een oprit in Genk aangetroffen (omgerekend 3120 per kilometer per jaar). De uitkomst lag tussen 9 en 240 maal het cijfer van de OVAM. Het gemiddelde lag op 614 flesjes per jaar per kilometer en dat is ongeveer 50 maal zoveel als de 12 of 13 flesjes waar OVAM mee rekent. Of de vrijwilligers ook bananenschillen geteld hebben, meldt het verhaal niet.

Eerdekens vraagt zich retorisch af: Zit Ovam er helemaal naast (al dan niet bewust) of is zijn Eerste Grote Plastiektelling niet te vertrouwen?

Het antwoord is simpel. Wie wil weten of OVAM over deze bananenschil is uitgegleden kiest gewoon een willekeurig stukje weg uit van 1 km lengte en gaat zelf tellen. Want meten is weten.

Indevuilbak-infographic

 

 

 

Published:  July 9 | Blog

Plastic Soep in de supermarkt

Wie in een doorsnee supermarkt boodschappen doet, bevindt zich in een wereld van plastic verpakkingen en dubbelverpakkingen. Er is haast geen product meer waarin geen plastic is verwerkt of dat niet in plastic is verpakt.

Deze zomer is in Cornwall een maand lang de ‘TruCost Super M-Art’ geopend, zeg maar een Plastic Soep Supermarkt.

Brighton 6269767-largeWie deze supermarkt binnenstapt, wordt op indringende wijze geconfronteerd met de gevolgen van al dat plastic. Lou McCurdy en Chloe Hanks, twee kunstenaars uit Brighton, kwamen op het idee om aangespoelde voorwerpen opnieuw in de schappen van een supermarkt te zetten.

En daar zie je ze dan keurig op een rij gezet en gesorteerd: de wat gehavende flessen, schoonmaakproducten, zakken, speelgoed, bestek, aanstekers, enzovoorts, enzovoorts. Alle schappen zijn gevuld met wat in de weken voorafgaand aan de tentoonstelling tijdens schoonmaakacties op het strand werd aangetroffen.

Op een simpele manier slagen McCurdy en Hanks erin de relatie te leggen tussen wat wij met zijn allen dagelijks kopen en de oorzaak van de plastic soep. Zo laten ze de bezoekers zien dat iedereen verantwoordelijk is. Want wie deze expositie bezoekt, bekruipt het onaangename gevoel; was ik het misschien die niet lang geleden die fles heb gekocht in de supermarkt even verderop?

Published:  July 1 | Blog

Visserspluis: hoe lang nog?

Om sleepnetten te beschermen die de bodemvisserij in de Noordzee gebruikt, wordt pluis gebruikt. Dat zijn lange draadjes van polyethyleen, oranje zwart of blauw. Pluis staat op nummer 1 van al het afval dat op de Nederlandse stranden wordt gevonden. Naar schatting koopt de Nederlandse visserij elk jaar 40.000 kilo van dit spul.

Eén van de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Mariene Strategie is het terugdringen van de hoeveelheid zwerfvuil in zee. Pluis valt daar ook onder en omdat duidelijk is waar al dat pluis vandaan komt, is het ministerie van Infrastructuur en Milieu het project Pluis 1.0 gestart. Doel is het vinden van een biologisch afbreekbaar alternatief dat de netten minstens zo goed beschermt tegen slijtage als pluis dat doet. De sector wordt vertegenwoordigd door de gedreven Urker visser Koffeman. Hij heeft eerder dit jaar proeven gedaan, maar “reeds na 2 trekken van 2.5 uur moesten we al tot de conclusie komen dat natuurlijke vezels niet geschikt zijn”.

Er is een ook een aparte site opgericht. Omdat er is nog altijd geen bruikbaar alternatief gevonden is, roept deze site iedereen op die een goed idee heeft dat te melden. Vispluisvrij.nl biedt ook een platform waarop vissers, materiaaldeskundigen en duurzame ontwerpers hun ideeën uitwisselen.

Ondertussen berokkent pluis aantoonbare schade. Jan van Genten op de rots van Helgoland gebruiken pluis bijvoorbeeld als nestmateriaal met als gevolg dat veel vogels zichzelf ophangen en daar tussen hun broedende soortgenoten bungelen.

Basstoelpel-HelgolandFoto: Engelberger (CC-BY-SA)

Afgezien van milieuschade is er ook economische schade. Pluis gaat namelijk overal tussen zitten. De garnalenvisserij de staandwandvissers hebben er last van en het kan in de schroef van een schip terecht komen met alle gevolgen van dien.

Het net op de foto hieronder (waarop goed te zien is hoe pluis onder een vissersnet vastgebonden wordt) is onlangs gevonden op het strand van Texel door medewerkers van de Plastic Soup Foundation. Het ligt nu in het kantoor van de Plastic Soup Foundation als stille getuige van een probleem.

Vispluis is een probleem en daarover is iedereen het eens. Maar er is nóg een probleem en dat is dat de volgende vragen nog niet hardop gesteld worden. Bestaat er wel een alternatief? En hoe lang mag de sector naar een alternatief blijven zoeken, terwijl het vissen met pluis gewoon doorgaat?

xvpawg1jFoto Harmen Spek, Plastic Soup Foundation

Published:  June 30 | Blog

Oproep aan vinders van ballonkaartjes

De Carolusschool in Den Haag vierde 28 mei jl. de opening van een nieuwe “groene speelplaats” met het oplaten van tientallen ballonnen Op de site van de school zijn foto’s van de feestelijke oplating te zien en staat een oproep van een van de kinderen: “We hebben allemaal een ballon opgelaten om het te vieren. De ballon die het verst komt krijgt een prijs. Dus hopen dat de mensen die de ballon met kaartje vinden, het terug sturen naar school!“

carolus

Diverse mensen hebben inderdaad kaartjes gevonden en dat gemeld. Alle kaartjes zijn gevonden aan het strand, aangespoeld uit zee. Zo werden er twee gevonden bij Egmond aan Zee en twee op het strand van Wijk aan Zee. Bij strandpaal 57 (IJmuiden) zijn veertien kaartjes gevonden die vast zaten in zeewier en losgeknipt moesten worden.

Stichting De Noordzee vond bij een telling naar zwerfvuil ook een kaartje. Dat was op het strand van Noordwijk, dat wil zeggen hemelsbreed zo’n 20 kilometer van de school verwijderd. De groene naamkaartjes zijn geplastificeerd, zodat ze ook na een lang verblijf in zee nog leesbaar zouden zijn .

Ook de site dieballongaatnietop.nl doet een oproep. De site vraagt iedereen die een ballonkaartje vindt met een naam en een adres om te reageren. Niet alleen om te vertellen waar dat kaartje gevonden is, maar vooral om te vragen voortaan af te zien van ballonwedstrijden vanwege het milieu. Het gaat er niet om wie toevallig wint, maar dat het milieu er bij verliest.

Wie de leerling is op het in Noordwijk gevonden kaartje wordt door dieballongaatnietop.nl niet vermeld. Het is de leiding van de school die beter moet nadenken over hoe hun groene speelplaats geopend had moeten worden. Niet op een wijze die alles behalve groen is.

Foto:  stichting De Noordzee
Website, Facebook en Twitter Die Ballon gaat niet op,

Published:  June 27 | Blog

Dragen luiers bij aan de plastic soep?

LuierWoont u in Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk of Almere? Dan kunt u de komende vier jaar wegwerpluiers met het GFT-afval aanbieden. Orgaworld in Lelystad, het enige bedrijf in Nederland dat luiers samen met GFT-afval vergist en composteert, heeft daartoe recentelijk een contract gesloten met genoemde gemeenten. De luiers-met-inhoud worden naar Lelystad gebracht, daar versnipperd en in de biocelvergistingsinstallatie gedaan. Bacteriën zetten het vervolgens om in biogas en compost. Plastic onderdelen worden er na afloop uitgezeefd. Maar geldt dat wel voor al het plastic? In luiers en incontinentiemateriaal voor volwassenen, die overigens steeds minder van papier en steeds meer van plastic worden gemaakt (er bestaat zelfs al een luier van 100% kunststof), zitten ook zogeheten super absorberende korrels. Ze houden de billetjes droog maar kunnen niet vergist worden.

Staatssecretaris Mansveld (PvdA) bepleit de circulaire economie en probeert de kringlopen te sluiten. Het milieuvriendelijker omgaan met luiers en incontinentiemateriaal past in dat streven. Ze heeft op Kamervragen recentelijk geantwoord dat er een onderzoek komt naar milieuvriendelijker manieren van het recyclen van luiers. De uitkomsten daarvan kunnen leiden tot herziening van het afvalbeleid.

Nu is het zo, dat, volgens Mansveld, “de acceptatievoorwaarden voor de verwerking van gft-afval worden bepaald door de verwerkers hiervan”. Kennelijk bestaan er geen kwaliteitsnormen voor het in te nemen gft-afval en mag kunststof gewoon meegegeven worden. Dat is de input. Voor de output geldt dat resten plastic er uit moeten worden gezeefd. Maar bestaan daar wel wettelijke normen voor? Hoe schoon moet compost zijn wanneer het op de markt wordt aangeboden?

De vraag is hoeveel plastic er langs deze weg in compost komt en hoe groot die plastic deeltjes zijn. Wat gebeurt er met de absorberende korrels? Hoe groot is de kans dat korrels en plastic deeltjes uit compost spoelen en in oppervlaktewater terecht komt? Wat is, met andere woorden, de bijdrage van vergiste luiers aan de plastic soep? Als het aangekondigde onderzoek serieus is, zullen we de antwoorden straks lezen.

Een ding is bij voorbaat duidelijk: in de filosofie van de circulaire economie zou het uitgangspunt moeten zijn dat luiers 100% biologisch afbreekbaar zijn. Aan de staatssecretaris om de echte uitgangspunten van de circulaire economie in beleid te verankeren.

Verder lezen:
1000 kilo minder afval door wasbare luiers

Foto: stacey shintani

Published:  June 23 | Blog

Evenementen en zwerfvuil

Organisatoren van evenementen worstelen er elke keer weer mee. Hoe krijg ik het groener? De duizenden bezoekers laten bij elk evenement een enorme berg afval achter, ondanks inspanningen van de organisatie als het plaatsen van meer afvalcontainers of het heffen van statiegeld op plastic bekers. Die vraag is weer actueel nu het evenementenseizoen is losgebarsten.

Pinkpop

Nergens is de wegwerpcultuur zo zichtbaar als op het einde van zo’n evenement. Dat werd recentelijk ook weer duidelijk bij Pinkpop. Na de hevige storm lieten de deelnemers massaal hun goedkope plastic wegwerpregenjasjes achter.

Staatsecretaris Mansveld (PvdA) hamert op de eigen verantwoordelijkheid van de burger. Die moet vooral opgevoed worden om niets achter te laten. Een cultuurverandering is hard nodig. Ze heeft ondertussen aan de Tweede Kamer toegezegd specifiek over zwerfafval in gesprek te zullen gaan met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en wil nu ook zelf weten of statiegeld op kleine PET-flessen en blikjes helpt in het voorkomen van zwerfafval.

De organisatoren van festivals zullen alleen maar blij zijn met statiegeld op zoveel mogelijk producten, tot en met de wegwerp plastic jasjes aan toe. Dat scheelt een hoop troep en een hoop werk. Eén ding weten die organisatoren al lang: op het verantwoordelijkheidsgevoel van hun publiek kun je hopen, niet rekenen.

Bonnaroo

Foto: Dianna Cohen, Refill Revolution op festival Bonnaroo.

Verder lezen: 
Glastonbury goes green: festival declares war on plastic water bottles
Tonnen extra afval Pinkpop door regenponcho’s

Published:  June 19 | Blog

Alle eendjes zwemmen in het water…

Grote BadeendWe hebben de plastic opblaasbare badeend gehad van 16,5 meter hoog die te zien was in diverse havensteden in de wereld. De eend, van de Hollandse kunstenaar Florentijn Hofman, legde het loodje in Taiwan.

Dat geldt niet voor de ruim 28.000 badeendjes die overboord sloegen in 1992 tijdens een storm. Sommige spoelden nog vijftien jaar na dato aan, niet in de buurt van de ramp, maar aan het andere kant van de wereld. Deze eendjes hebben laten zien dat drijvend plastic grote afstanden kan afleggen over de oceanen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het gele badeendje een symbool is geworden van de verspreiding van plastic soup, zoals hier te zien is.

En nu is er het Arnhemse initiatief. Om geld in te zamelen voor de Eusebiuskerk bestaat het plan om 7 september om 14.00 uur de Eusebius Duckrace te houden op de Rijn. Wie met zijn geadopteerde badeend het eerst de finish over is, heeft gewonnen.

De echte race is er een tegen de klok. De plastic soep neemt toe in plaats van af. Alle goedbedoelde maatregelen bij elkaar blijken telkens niet genoeg om het tij te keren. We nemen graag aan dat de organisatie in Arnhem alle racende eendjes weer uit het water haalt, want wie weet waar ze anders uiteindelijk aanspoelen en welke boodschap ze dán verkondigen.

badeendjes

Foto badeend: Z33 Art Centre
Foto badeendjes: Lorenzo Colloreta

Published:  June 12 | Blog

Statiegeld: van uitstel naar afstel naar uitbreiding

Voor het eerst heeft een Nederlandse staatssecretaris consequenties verbonden aan het niet nakomen van afspraken door het verpakkende bedrijfsleven. Nadat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) onlangs vaststelde dat niet volledig aan alle in de Raamovereenkomst Verpakkingen afgesproken prestaties was voldaan, had staatssecretaris Wilma Mansveld (PvdA) het argument in handen om niet akkoord te hoeven gaan met afschaffing van verplicht statiegeld op grote PET-flessen per 1 januari 2015. Het besluit daarover wordt nu in juni 2015 genomen.

Kamerlid Yasemin Çegerek (PvdA) reageert verheugd in een blog: “De PvdA is blij dat statiegeld niet wordt afgeschaft. Op dit moment is statiegeld de meest effectieve methode om plastic flessen in te zamelen. De verpakkingsindustrie heeft de prestatieafspraken niet gehaald en is de komende jaren niet klaar om het statiegeldsysteem te vervangen. Daarom geven wij statiegeld niet vrij.”

Plastic Soup Coca Cola marine litter

De PvdA heeft als regeringspartij een belangrijke rol in het statiegelddebat. De partij kan ook voor een meerderheid in de Tweede Kamer zorgen om statiegeld te behouden en uit te breiden naar kleine PET-flessen en blikjes.

De ILT heeft eerder bij herhaling geconcludeerd dat afspraken door de sector niet zijn nagekomen. Onder anderen milieu-staatssecretaris Pieter van Geel (CDA) heeft daar nooit consequenties aan verbonden. Tegenwoordig is hij voorzitter van de Nederlandse Vereniging Frisdranken, Waters, Sappen en lobbyt hij voor afschaffing van statiegeld. Op 10 juni ondertekende Van Geel mede een brief waarin staat dat afschaffing van statiegeld de enige logische keuze is en dat de PET-flessen voortaan zonder statiegeld via het Plastic Heroes inzamelsysteem ingezameld moeten worden. Onder de brief staan tientallen namen van frisdrankproducenten en supermarkten.

Een dag later houdt Mansveld haar rug recht en bericht ze aan de Tweede Kamer dat ze geen toestemming geeft om statiegeld af te schaffen. Opmerkelijk is dat noch in de brief van Mansveld aan de Tweede Kamer, noch in de lobby-brief van het bedrijfsleven ingegaan wordt op wat iedereen vreest: dat met afschaffing van statiegeld het zwerfvuil zal toenemen. Afschaffen van statiegeld draagt bij aan de plastic soep, met alle gevolgen en maatschappelijke kosten van dien.

De grote vraag is of van uitstel afstel komt. De PvdA-fractie weet zich gesteund door haar kiezers en het overgrote deel van de Nederlandse bevolking. Indien het bedrijfsleven over een jaar wel de gemaakte afspraken blijkt te zijn nagekomen, kan nog altijd worden besloten dat verplicht statiegeld op grote PET-flessen wordt afgeschaft. Maar daarmee is de discussie over statiegeld niet van tafel. Integendeel, de maatschappelijke discussie zal vanaf nu steeds meer gaan over de noodzaak om statiegeldsysteem verplicht in te voeren op kleine PET-flessen en andere drankverpakkingen.

De PvdA neemt al een voorschot op die discussie: Çegerek wil dat Mansveld aanvullende afspraken maakt met het bedrijfsleven en de gemeenten zodat er minder afval op straat terecht komt en er meer gerecycled wordt.

Foto: Midway Journey

Published:  June 3 | Blog

Verenigde Staten: meer plastic dan ooit door schaliegas

Wetenschappers luiden alom de alarmbel over de gevolgen van plastic voor het milieu. Drastische vermindering van plastic lijkt de enige weg om de plastic soep tegen te gaan. Maar toch zal het omgekeerde gebeuren, als het aan de chemische industrie in Amerika ligt. Het gebruik van plastic zal niet verminderen, maar juist ongebreideld toenemen. De oorzaak hiervan is goedkoop schaliegas in de Verenigde Staten.

Fracking pollutes water

Schaliegas bevat veel ethaan dat via kraakinstallaties omgezet wordt in etheen, de grondstof voor polyethyleen. De meeste producten van plastic zijn gemaakt van polyethyleen. Goedkoop schaliegas betekent simpelweg dat de productie van plastic heel veel goedkoper wordt.

Een recent artikel wijst erop dat de chemische industrie in Amerika daarom opeens volop investeert in nieuwe kraakinstallaties. De laatste keer dat zo’n installatie opgeleverd werd, was in 2001. Er bestaan nu echter plannen voor tenminste tien nieuwe krakers. Ook Shell wil voor miljarden dollars een ethaan kraker bouwen, in Pennsylvania, niet ver van Pittsburgh. Met de capaciteit van de nieuwe installaties kan de productie van polyethyleen in de Verenigde Staten met 50% toenemen. Wat zullen hiervan de gevolgen zijn?

•  Het aanbod van goedkoop polyethyleen zal de vraag overtreffen. De prijs zal sterk dalen en de VS wordt een exportland van plastic producten.
•  De industrie zoekt naar tal van nieuwe toepassingen en plastic verdringt het gebruik van andere materialen.
•  Onderzoek naar bioplastics komt op een laag pitje te staan. De industrie investeert daar pas in wanneer de olie en gasprijzen hoog zijn.
•  Goedkoop polyethyleen belemmert het terugdringen van plastic en bemoeilijkt de discussie over onwenselijke gevolgen van plastic.
•  Veel meer plastic komt ongecontroleerd in het milieu. De plastic soep groeit nog sneller dan nu al het geval is. We vergiftigen onszelf.

Het artikel eindigt somber. Straks is elke banaan apart ingepakt in plastic en hebben mensen het zo druk met het lospeuteren van al dat verpakkingsplastic dat ze geen tijd meer hebben om na te denken over de gevolgen voor het milieu. Ook onze politici niet .

Foto: Maryland Sierra Club

Published:  May 11 | Blog

Coca-Cola: “Making a case for environment one game at the time”

Coca-Cola toont zijn verantwoordelijkheid voor het milieu in de Indiase miljoenenstad Dhaka. Op straat werden zes Coca-Cola inleverpunten geplaatst. Door een gat in de vorm van een colafles kon je precies één soort colafles inleveren. Wie dat deed kon als beloning een game spelen.

Er is in India geen financiële prikkel – zoals statiegeld – om flessen in te leveren. Gamen moet in dit geval voor die prikkel zorgen. En met succes, in zes dagen tijd werden duizenden PET-flesjes ingezameld. Die zijn daarna vermalen en hergebruikt.
Plastic op straat is in India overigens bepaald niet waardeloos. Overal zie je plastic-pickers die bij voorkeur het meest waardevolle zwerfplastic (de flesjes!) van straat rapen en verkopen aan kabadiwallahs. Deze handelaren leveren ze aan de industrie. Daar worden ze schoongemaakt en vermalen en als grondstof weer geleverd aan de frisdrankenindustrie.

Natuurlijk heeft Coca-Cola een filmpje gemaakt van zijn initiatief tegen zwerfplastic. Dat begint met het laten zien hoe erg de plasticvervuiling is. De toon is overeenkomstig ernstig: wanneer er geen betrokkenheid met het milieu is, stevenen we langzaam maar zeker af op een grote ramp.

Maar is de frisdrankenmultinational werkelijk zo betrokken bij het milieu? Gaat het er niet juist om, dat er op zoveel mogelijk plaatsen ter wereld Coca-Cola wordt verkocht tegen zo laag mogelijke kosten? Coca-Cola flesjes kom je overal ter wereld tegen in het milieu en overal ter wereld houdt het concern statiegeld tegen, desnoods via de rechter, zoals in Australië. Daardoor komt het concern steeds vaker in botsing met overheden, natuurbeschermers en burgers.

Filmpjes als deze moeten het geschonden imago kennelijk wat oppoetsen. In het filmpje verdringen jonge, vrolijke Indiërs zich voor een inleverpunt om te gamen, en klopt Coca-Cola zich op de borst: “Making a case for environment one game at the time”. Een triester voorbeeld van greenwashing is moeilijk te vinden.

Published:  April 22 | Blog

Lintjesregen op Koningsdag 2014

Op Koningsdag is het weer zover: duizenden mensen laten ballonnen op. Hoe feestelijk ook, steeds meer ballonnen eindigen helaas als zwerfvuil in zee of in de natuur. Per 100 meter strand worden gemiddeld 16 aangespoelde ballonlintjes gevonden, vaak met resten van de ballon er nog aan. Dit is een verdubbeling ten opzichte van 10 jaar geleden. Tijd voor een ludieke actie dus, roepen de Vereniging Kust & Zee, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee. Daarom ontvangen alle burgemeesters van Nederland een heel bijzonder lintje met de post.

ballonnenlintjes

Donderdag 24 april, één dag voor de officiële Lintjesregen, vinden alle burgemeesters van Nederland een ballonlintje in de bus dat afgelopen zomer werd gevonden op het strand. Burgemeester Hetty Hafkamp van de gemeente Bergen zal 24 april van 11.00 tot 12.00 uur het eerste lintje persoonlijk in ontvangst nemen, uitgereikt door leerlingen van de Matthieu Wiegmanschool in Bergen.

Naast de burgemeester is ook Z@pp eco-prof en houder van de gekste weetjes Daniël Poolen aanwezig om vragen van kinderen te beantwoorden. Frans Erinkveld van Staatsbosbeheer vertelt over de kommer en kwel van ballonnen in de natuur. Als beheerder komt hij er dagelijks vele tegen in het duingebied van Bergen.

Met de actie vragen de Vereniging Kust & Zee, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee in hun brief aan alle burgemeesters het lintje symbolisch te aanvaarden en het oplaten van feestballonnen te ontmoedigen. Want naast de ballon zelf is vooral het plastic lintje schadelijk voor het milieu. Met name vogels kunnen erin verstrikt raken.

De ballonnen dragen onbedoeld bij aan de plastic soep. Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation zegt: “Een onwaarschijnlijk grote hoeveelheid plastic komt in het milieu en in zee terecht en dat vormt een grote bedreiging. Plastic vergaat namelijk niet en draagt bij aan het zwerfvuil en de plastic soep die wij samen met steeds meer mensen juist proberen te voorkomen.”

Daarnaast zijn de drie organisaties gestart met de website Die Ballon Gaat Niet Op Daarop is te lezen welke schadelijke gevolgen ballonnen voor de natuur kunnen hebben. Ook wordt men hier op leuke alternatieven gewezen. De Oranjeverenigingen van Bolsward en Oegstgeest hebben al aangekondigd af te zien van het oplaten van ballonnen en te kiezen voor een alternatief zoals een lampionnentocht.
Tot slot voor Koningsdag nog een goede tip: vul de ballon niet met helium, maar met gewone lucht, zodat de ballon niet de lucht in kan en gewoon door de kinderen mee naar huis genomen kan worden.

Lijst met ballonwedstrijden op Koningsdag

Over Plastic Soup Foundation
De Plastic Soup Foundation (PSF) wil nationaal en internationaal een halt toeroepen aan de toenemende verontreiniging van de oceanen met plastics. De PSF wil bovendien bevorderen dat in de toekomst niet nog meer plastic in zee terecht komt. In 2013 kwam Maria Westerbos, directeur van de PSF als nieuwkomer binnen in de Duurzame Top 100 van Trouw op nummer 20. Kijk voor meer informatie op: http://plasticsoupfoundation.org/

Over Stichting De Noordzee
Stichting De Noordzee (SDN) is de natuur- en milieuorganisatie die zich inzet voor een duurzaam gebruik van de Noordzee. De organisatie streeft naar een gezonde zee vol bruinvissen, vis en ander leven. SDN is actief op de thema’s: beschermde natuur, duurzame visserij (VISwijzer), schone scheepvaart, afvalvrije Noordzee & stranden (Coastwatch & MyBeach) en ruimtelijke ordening. Meer informatie op: http://www.noordzee.nl/.

Over Vereniging Kust & Zee
De vereniging Kust & Zee is het samenwerkingsverband van de Nederlandse en Belgische leden en lidorganisaties van de Europese Coastal & Marine Union – EUCC.
Kust & Zee wil een rijke, gezonde en aantrekkelijke kust en zee voor zowel mens als natuur realiseren waar behoud, gebruik, beheer en ontwikkeling samengaan.

Published:  April 4 | Blog

Onderzoek naar statiegeld

Met verbazing heeft Wageningen UR kennisgenomen van het persbericht van de fabrikant van emballagesystemen Tomra. De bewering daarin dat het onderzoeksrapport ‘Analyse Nederlands statiegeldsysteem voor PET-flessen’ op verkeerde cijfers is gebaseerd, zou volledig uit de lucht zijn gegrepen.

vraagtekenDe WUR wijst er meermalen op dat het onderzoek van CE-Delft is gefinancierd door Tomra, een belanghebbende. Maar door wie is het onderzoek van Wageningen dan eigenlijk gefinancierd? De aanbiedingsbrief en het rapport spreken alleen over het ‘Nederlandse bedrijfsleven’ en het ‘betrokken bedrijfsleven’.

Wie het rapport goed doorleest komt pas in de bijlagen achter de opdrachtgevers van het onderzoek van de WUR: het CBL en de FNLI. Twee partijen die het statiegeld liever vandaag dan morgen afschaffen.

Waar de WUR het onderzoek van CE-Delft aanvecht op ‘belanghebbenden’, zo zou de WUR ook zichzelf kunnen aanvallen. In het persbericht van de WUR worden de opdrachtgevers echter nergens vermeld.

Meer over dit onderwerp:
Rel over Wagenings statiegeldonderzoek
Wegwerp is niet om weg te werpen
Statiegelddebat: Tweede Kamer in 2012 verkeerd voorgelicht
Statiegeldsysteem loopt in de (plastic) soep

Foto: Michael Coghlan

Published:  March 31 | Blog

Statiegelddebat: Tweede Kamer in 2012 verkeerd voorgelicht

In 2012 heeft de Tweede Kamer ingestemd met afschaffing van statiegeld onder voorwaarden. Toenmalig staatssecretaris Atsma (CDA) overtuigde de Kamerleden op basis van het argument dat het afschaffen van statiegeld een flinke kostenbesparing voor het bedrijfsleven betekent. Tijdens het grote statiegelddebat in de Rode Hoed op 27 maart werd gesteld dat Atsma onjuiste cijfers heeft gehanteerd.

De door Atsma gepresenteerde berekening was afkomstig uit een rapport dat in 2012 in opdracht van “het betrokken bedrijfsleven” gemaakt was door Wageningen UR Food & Biobased Research. De WUR kwam uit op 6 cent kosten per grote PET fles voor het statiegeldsysteem. Tomra, de fabrikant van flesseninleverapparatuur, heeft onlangs het onafhankelijke onderzoeksbureau CE Delft opdracht gegeven een grondige review van deze studie uit te voeren.

In de Rode Hoed werd de belangrijkste conclusie van CE Delft gepresenteerd: de kosten blijken niet 6 maar 3 cent te bedragen. Statiegeld komt in alle opzichten gunstiger uit dan het inzamelsysteem via de Plastic Heroes. Ook werd door sprekers betoogd dat het steeds onwaarschijnlijker wordt dat de in de Raamovereenkomst Verpakkingen afgesproken prestatiegaranties gehaald worden. Zonder het halen van die prestaties kan het statiegeld op grote PET-flessen sowieso niet afgeschaft worden.

Coca Cola statiegeld supermarkt

Bij het debat aanwezige Kamerleden van SP, ChristenUnie en GroenLinks kondigden aan bij de eerstvolgende gelegenheid het CE-rapport met de staatssecretaris te willen bespreken. De gevolgen voor afschaffing of uitbreiding van statiegeld kunnen groot zijn. Staatssecretaris Mansveld (PvdA) kan zich er nu op beroepen dat haar voorganger Atsma (CDA) onjuiste cijfers aan de Kamer gaf, een politieke doodzonde.

Geen enkele voorstander van afschaffing van statiegeld, zoals de opdrachtgevers van het WUR-rapport, frisdrankenconcerns of supermarkten was aanwezig. Dit is wel wat de organisatie had kunnen verwachten, omdat deze organisaties tot nu toe vooral achter de schermen het debat beïnvloedden.

Wel was er een filiaalhouder van een Jumbo supermarkt. Hij runt zijn zaak in Eerbeek en verklaarde het onbegrijpelijk te vinden waarom zijn hoofdkantoor zich tegen statiegeld keert. Wie bij hem een flesje of blikje inlevert waarop normaal gesproken geen statiegeld zit, krijgt een tegoedbon die alleen bij hem te besteden is. Het is een onverwacht en doorslaand succes, voor hem en voor de gemeente Eerbeek die flink bespaart op het opruimen van zwerfafval. En wat betaalt deze filiaalhouder nu? Slechts 1 cent per drankverpakking.

Foto: Robyn Lee

 

Published:  March 30 | Blog

Zonder blikken of blozen

De Landelijke Opschoondag is achter de rug en er is weer heel veel opgeruimd. 75.000 mensen deden mee. Een natuurliefhebber in Hoogeveen deed dat enkele dagen eerder op zijn eigen manier. Hij viste uit één sloot over een afstand van 120 meter niet minder dan 80 blikjes op. In plaats van ze op te ruimen, legde hij ze keurig langs de weg op de hoogte waar hij ze gevonden had. Niet het opruimen zelf, maar de aanblik moest de mensen bewust maken van het probleem.

NederlandSchoon, de organisator van de Landelijke Opschoondag, stelt dat kauwgom en peuken verantwoordelijk zijn voor 95% van het zwerfafval. De organisatie meet zwerfafval in aantallen. Een papieren kassabon of een peuk telt daardoor net zo zwaar mee als een blikje. Hierdoor lijkt het aandeel van de blikjes in het zwerfafval heel klein. Ga je uit van het volume, dan maken blikjes en flesjes 30% van het zwerfafval uit.


Het
Jeugdjournaal berichtte over de Opschoondag. We zien kinderen uitgerust met prikkers en zakken goed hun best doen. Het eerste beeld is dat van een blikje Coca-cola in een berm. Vervolgens horen we een medewerkster van NederlandSchoon voor camera uitleggen wat het grootste probleem is: peuken en kauwgom.

Blikjes en flesjes in zwerfafvalNederlandSchoon en de Stichting Kringloop Blik, die beide aan de verpakkingsindustrie verbonden zijn, doen er alles aan om de aandacht van blikjes en plastic flesjes af te leiden. Ze zijn opgericht om te voorkomen dat maatregelen worden genomen die werkelijk effectief zijn. Zo verklaart de Stichting Kringloop Blik zonder blikken of blozen dat “de invoering van statiegeld op blik geen positief effect zal hebben op het milieu of het verminderen van zwerfafval”.

Meer lezen over dit onderwerp:
NederlandSchoon : statiegeld in perspectief
Is glas erger dan plastic als zwerfafval?
Standpunten: Stichting Nederland Schoon
Ivo de Wijs: Nederland Schoon

Foto: Ton te Kloese

Published:  March 25 | Blog

Is glas erger dan plastic als zwerfafval?

In de aanloop tot de Landelijke Opschoondag op 29 maart is er veel aandacht voor zwerfvuil. Een advertorial (tekstadvertentie) van NederlandSchoon op nu.nl valt in die berichtgeving op. Het probleem van zwerfafval, stelt NederlandSchoon, is bovenal de glazen fles. Het zou wel een miljoen jaar duren voordat een fles van glas vergaan is, terwijl een plastic flesje al na tien jaar (!) verdwenen zou zijn. Alsof glas dus grote milieuschade oplevert en plastic na een tijdje probleemloos oplost. Dit soort berichten vergroot niet bepaald de geloofwaardigheid van de organisatie die naar eigen zeggen de ambitie heeft om dé autoriteit te worden op het gebied van (wetenschappelijke) kennis over zwerfafval.

De organisatie, die door de Nederlandse verpakkingsindustrie gefinancierd wordt en in de discussie over statiegeld geen partij zegt te zijn omdat het een politieke discussie betreft, stelt verder dat opruimen een makkelijke oplossing is voor het wereldwijde probleem van zwerfafval. NederlandSchoon hoopt dat iedereen zich als Supporter van Schoon meldt. Supporters van Schoon ruimen elke dag wel rondslingerend afval op en dat heeft “enorm veel effect”. NederlandSchoon vraagt zich echter geen moment af waarom je glazen flessen als zwerfafval tegenkomt, laat staat hoe je dat zou kunnen voorkomen.

De bruine bierflesjes met statiegeld werden door alle brouwerijen gezamenlijk gebruikt en tot wel veertig keer hergebruikt. Wie naar gesloten kringlopen toe wil, kan hier een voorbeeld aan nemen. Enkele jaren geleden is Heineken echter overgestapt van het bruine pijpje met statiegeld op groene flesjes. Terwijl op de groene Heinekenflesjes van 30 cl. 10 cent statiegeld zit, koop je de groene bierflesjes van 25 cl. zonder statiegeld. Beide flesjes zijn nauwelijks van elkaar te onderscheiden. En raad eens? Opeens zie je overal groene glazen flesjes tussen het zwerfvuil waar je voorheen nauwelijks een bruin bierflesje tegenkwam.

De allereerste stap is niet dat Supporters van Schoon dagelijks de straat opgaan om flesjes te rapen, de allereerste stap is het heffen van statiegeld op alle drankverpakkingen. Nee, de aller- allereerste stap is eerlijke berichtgeving, althans wanneer je werkelijk “enorm veel effect” wil bereiken.

Meer lezen over dit onderwerp:
NederlandSchoon : statiegeld in perspectief
Standpunten: Stichting Nederland Schoon
Ivo de Wijs: Nederland Schoon

 

Foto: roeyahram

Published:  March 24 | Blog

Laat de plastic tas het statiegeldsysteem financieren

Het gebruik van plastic tasjes moet drastisch omlaag. Plastic tasjes komen in het milieu terecht en dragen onevenredig bij aan de plastic soep. Op 10 maart 2014 heeft de milieucommissie van het Europese Parlement daarom ingestemd met een verplichte reductie van plastic tassen met 80% in vijf jaar. Lidstaten worden volgens het voorstel grotendeels vrijgelaten hoe ze die reductie willen bereiken. In april moet het hele Europese Parlement hier nog over stemmen en vervolgens moet hierover ook nog onderhandeld worden met de Europese ministers.

De vraag is hoe lidstaten de reductiedoelstelling willen realiseren. Daarbij kunnen ze de Ierse aanpak als voorbeeld nemen. In Ierland is door een hoge heffing van 22 cent op elke plastic tas een reductie van 90% gerealiseerd. Ieren doen nu met een normale tas hun boodschappen. De belasting, ook Plastax geheten, komt terecht in een apart groenfonds voor milieu-projecten waaronder het opruimen van zwerfvuil.

In Nederland vragen supermarktketens geld voor de stevigere plastic tas (van 10 cent bij Lidl tot 29 cent bij C1000). Op elke tas zit een milieuheffing van circa 1 cent. Het geld van de heffing gaat naar het Afvalfonds Verpakkingen. De verkoop van plastic tassen heeft echter niet geleid tot een aantoonbare vermindering van het aantal plastic tassen in het milieu, bovendien zijn de flinterdunne tasjes nog altijd gratis, ook in de supermarkten bij de groente afdeling.

Een uitzending van De Rekenkamer (KRO) van 20 maart 2014 laat zien dat de stevige plastic draagtas niet alleen het product is dat door supermarkten het meest verkocht wordt, maar ook het product waarop de hoogste winstmarge zit. Het TV-programma berekende dat er elk jaar door de Nederlandse supermarkten 360 miljoen tasjes worden verkocht, dat de productiekosten van één tasje rond de 6 cent ligt en dat de totale winst op circa 45 miljoen euro geschat moet worden. Op een tas die voor 25 cent verkocht wordt (Albert Heijn) wordt circa 13 cent winst gemaakt .

De belasting zal naar verwachting vooral effect hebben bij de inkoop door supermarkten. Zij zullen minder tassen aanbieden en ook voor de consument wordt het onaantrekkelijker om telkens een tas te kopen waar ook nog eens een flinke belasting op zit. De opbrengst moet gaan naar een apart fonds voor de bestrijding van zwerfafval. Daarmee kan uitbreiding van het statiegeldsysteem gefinancierd worden.

Tel uit je winst.

 

 

Foto: Frieda-raye Green

Published:  March 14 | Blog

Statiegelddebat: “Grote PET-flessen verdwijnen niet in het zwerfafval”

Voorstanders van afschaffen van statiegeld roeren zich nauwelijks in het debat. Op de website van Nederlandse Vereniging van Frisdranken, Waters en Sappen (FWS) staan echter enkele opvattingen die als faits accomplis gepresenteerd worden in de rubriek “Enkele feiten rondom vrijgave statiegeld”. Een van de aannames is dat grote PET-flessen vrijwel uitsluitend thuis gebruikt worden, waarbij de vergelijking wordt gemaakt met pakken melk en dozen diepvriespizza’s. “Op deze verpakkingen zit geen statiegeld en ze komen niet of nauwelijks in het zwerfafval voor. Ook grote PET-flessen zullen nauwelijks in het zwerfafval terecht komen.”

Op grote PET-flessen zit nu nog statiegeld en dat betekent dat iedereen die ze verkoopt ook verplicht is deze weer in te nemen en statiegeld terug te betalen. Om deze reden is de verkoop geconcentreerd bij supermarkten die op inname ingesteld zijn. Zij hebben daarvoor een infrastructuur en dat is ook de reden dat bijna 100% van de verkochte PET-flessen weer ingeleverd worden.

Wat gaat er gebeuren als het statiegeld wordt afgeschaft? Dan kan iedereen die dat wil grote PET-flessen verkopen. Niet alleen supermarkten, maar tankstations, ketens als IKEA en Mediamarkt, strandpaviljoens, niemand hoeft de flessen meer te accepteren wanneer ze worden ingeleverd. Wat gebeurt er met al die flessen? Welk deel wordt ingeleverd in de containers van Plastic Hero, welk deel wordt met het restvuil meegegeven en wordt verbrand, welk deel komt ongecontroleerd in het milieu terecht? Met andere woorden: wat is het verband tussen aantal verkooppunten en percentage grote PET-flessen in het milieu?

Een blik op andere landen is in dit verband leerzaam. Waarom liggen er in Zuid-Europese landen veel vaker grote PET-flessen in het zwerfafval dan bij ons? De bodem van de Middellandse Zee ligt er vol mee. Over feiten gesproken.

PET flessen op de bodem van de Middellandse Zee

Published:  March 13 | Blog

Statiegelddebat: supermarkten zwaar verdeeld

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) heeft zich naar eigen zeggen flink ingezet voor afschaffing van statiegeld op PET-flessen. De branchevereniging behartigt de collectieve belangen van de supermarktbranche en stelt dat statiegeld een verouderd systeem is. Ook vindt ze inzamelen via Plastic Heroes een goed en succesvol alternatief. Maar het CBL spreekt niet namens al zijn leden. Over de vraag of statiegeld afgeschaft moet worden bestaat tussen de leden namelijk verdeeldheid.

CBL-lid Aldi stuurde in januari 2012 een aangetekende brief aan de staatssecretaris dat het statiegeldsysteem zich al decennialang bewezen heeft en dat het bedrijf tegenstander is van het afschaffen ervan.

CBL-lid Lidl schrijft op de eigen website dat het grote twijfels heeft over afschaffing van het huidige statiegeldsysteem: “Het is onvoldoende duidelijk of na afschaffing, de gestelde doelen voor recycling en het inperken van zwerfafval wel gehaald worden en substantieel bijdragen aan een duurzamere samenleving. In het kader van ons duurzaamheidprogramma ‘Op weg naar morgen!’ pleiten wij voor behoud van statiegeld op de PET-flessen.”.

Het kan niet anders of het CBL als belangenbehartiger danst naar de pijpen van andere grote ketens, zoals Albert Heijn. Wie echter op de site van Nederlands grootste kruidenier zoekt op “statiegeld” vindt geen enkel standpunt of uitspraak. Albert Heijn voert de lobby in stilte. Zou er op de AH-site wel iets te vinden zijn onder het trefwoord “duurzaamheid”? Wie dat intikt komt uit bij het huismerk puur&eerlijk. De supermarkt schrijft: “De woorden puur en eerlijk bekijken wij vanuit de context van de wijze waarop producten onder het merk tot stand zijn gekomen: met extra zorg voor mens of dier (dit duiden wij aan met eerlijk), natuur of milieu (dit duiden wij aan met puur).”

Is het niet tijd voor een echt debat over statiegeld, puur en eerlijk?

 

Published:  March 11 | Blog

Heeft lobbyen voor de plastic draagtas zijn langste tijd gehad?

Het Europees Parlement heeft 10 maart een voorstel aangenomen dat het aantal tasjes in vijf jaar tijd met 80 procent omlaag moet. Producenten van de tasjes lobbyen achter de schermen om dit soort regels te voorkomen. Die lobby-praktijken zijn meestal onzichtbaar voor het publiek. In Californië woedt de strijd om de plastic draagtas al enkele jaren en wordt ook openlijker gelobbyd dan in Europa.

In Californië is de plastic tas sinds 2007 in meer dan honderd gemeenten verboden. Begin dit jaar voegde miljoenenstad Los Angeles zich daarbij. Nu wordt een verbod verwacht voor heel Californië. Daarmee zou deze staat de eerste in de Verenigde Staten zijn met een algeheel verbod. Verwacht wordt ook dat andere staten volgen. Europa maakt zich daarentegen nog niet op voor een verbod.

Hilex Poly is een van de grootste producenten van plastic tasjes in de Verenigde Staten en doet alles om een verbod te voorkomen. Het bedrijf wijst op het verlies aan banen wanneer de markt voor plastic tasjes instort en op de mogelijkheden om plastic tasjes te recyclen, zoals hun eigen Bag-2-Bag recycling program. In de praktijk wordt echter maar een fractie van de plastic tasjes gerecycled.

Het bedrijf gaf in 2010 in Californië 1 miljoen dollar uit om een verbod tegen te houden. Zo ontving elke democraat die in de senaat van California samen met republikeinen stemden tegen strengere wetgeving een donatie. Het lukte, maar bleek een pyrrusoverwinning. Inmiddels roept de industrie zelf steeds vaker dat ze zich moeten aanpassen en producten moeten leveren die minder belastend zijn voor milieu en plastic soep.

Hoe lang zal het nog duren voordat de Europese plasticindustrie zelf het initiatief neemt en de meest problematische zakken gewoon niet meer produceert?

Foto 1: notsogoodphotography

Foto 2: Zainub

 

 

Published:  March 5 | Blog

Statiegelddebat: Kritische Kamervragen ChristenUnie

Of het nu dankzij het op handen zijnde statiegelddebat is, of niet, de ChristenUnie – altijd al fervent voorstander van een uitgebreid statiegeldsysteem – heeft eind februari haar tanden laten zien waar het gaat om de dreigende afschaffing van ons statiegeld. Tweede Kamerlid Dik Faber van de ChristenUnie heeft staatssecretaris Mansveld (PvdA) eind februari elf kritische vragen gesteld. Een daarvan verdient speciale aandacht: “Hoe of het komt, dat eind vorig jaar minder dan 15% van de gemeenten een beroep op extra financiering hebben gedaan voor de aanpak van zwerfvuil?”

Volgens het gesloten Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 wordt het verplichte statiegeld op grote PET-flessen per 1 januari 2015 afgeschaft. Daar tegenover staat dat gemeenten extra geld kunnen ontvangen voor het bestrijden van zwerfvuil. In de overeenkomst staat dat Nederlandse gemeenten elk jaar 20 miljoen euro kunnen ontvangen voor de aanpak van zwerfafval. De aangeboden vergoeding komt neer op 1,19 euro per inwoner.

Maar vreemd genoeg laten de gemeenten dat geld liggen. Komt dat misschien omdat:

  • de overeenkomst is gesloten terwijl 94% van de gemeenten het statiegeldsysteem liever gehandhaafd en uitgebreid wil zien;
  • gemeenten overtuigd zijn dat zwerfafval veel beter aangepakt kan worden door statiegeldverplichting op drankverpakkingen dan door het geven van voorlichting en het plaatsen van prullenbakken;
  • je als gemeente het extra geld niet zomaar ontvangt, maar alleen onder allerlei voorwaarden die bureaucratische lastendruk met zich meebrengt;
  • de gemeenten het geld niet mogen besteden aan handhaving of uitbreiding van het statiegeldsysteem, omdat Nedvang en NederlandSchoon alle aanvragen moeten goedkeuren;
  • de 1,19 euro per inwoner een druppel op een gloeiende plaat is;
  • de gemeenten weten dat hun inwoners in overgrote meerderheid uitbreiding van het statiegeldsysteem willen;
  • de overheid achteraf niet in staat is om te zeggen of en in welke mate de 20 miljoen euro werkelijk hebben bijgedragen aan minder zwerfafval;
  • tientallen milieuwethouders het Statiegeldmanifest van de campagne “Een echte held kiest statiegeld” hebben ondertekend, waarin gepleit wordt voor uitbreiding van het statiegeldsysteem op kleine drankverpakkingen;
  • de verantwoordelijkheid voor de milieukosten die drankverpakkingen als zwerfvuil veroorzaken door het bedrijfsleven met de Raamovereenkomst effectief is afgekocht.

We zijn al met al heel benieuwd wat de staatssecretaris binnenkort gaat antwoorden op deze ene scherpe vraag van de ChristenUnie.

Published:  February 28 | Blog

Statiegelddebat in De Rode Hoed: Wie levert in?

Op initiatief van The Broadcaster, een mediabedrijf dat discussies over actuele maatschappelijke thema’s op gang brengt, wordt op donderdagavond 27 maart gedebatteerd over statiegeld in Amsterdam. Het bedrijf speelt in op de oplaaiende discussie over statiegeld. Het kabinet wil immers statiegeld op grote PET-flessen per 1 januari 2015 afschaffen. Het is dus nu of nooit voor de voor- en tegenstanders van statiegeld.

Overal in de wereld blijkt statiegeld uiterst effectief. Circa 95% van de verpakkingen met statiegeld wordt terugbezorgd. Dat zijn schone afvalstromen die hoogwaardig kunnen worden gerecycled. Zonder statiegeld is het percentage dat ingeleverd wordt significant lager. Een deel komt bij het huisvuil en wordt verbrand en ander deel komt als zwerfvuil in het milieu terecht. Toch wil het kabinet statiegeld afschaffen in plaats van het systeem uitbreiden en toepassen op kleinere flesjes, blikjes en andere drankverpakkingen.

Twee concurrerende systemen staan lijnrecht tegenover elkaar, in plaats van dat ze elkaar versterken. De Plastic Hero moet het hebben van de bereidheid van de consument plastic zonder statiegeld in te leveren en niet bij het restvuil te doen of ergens zomaar achter te laten. Daarbij gaat het niet alleen om flessen maar om alle verpakkingen van plastic. Recycling van het hoogwaardige PET geschiedt dan door nascheiding.

Het Noorse bedrijf Tomra is wereldmarktleider in inleverapparatuur voor statiegeldflessen. Directeur Hissink van Tomra Systems B.V. kondigde onlangs de laatste innovatie aan; een emballageautomaat met 360-gradenherkenning voor inname van een diverse stroom verpakkingen. Dit inleverapparaat is geschikt voor grote en kleine PET-flessen, aluminium en stalen blikjes, glas, drankenkartons, zelfs flessen voor shampoo en schoonmaakartikelen. In plaats van statiegeld op grote PET-flessen, zoals nu het geval is, is het dus technisch mogelijk statiegeldsysteem uit te breiden naar allerlei drankverpakkingen. Dat zal leiden tot onmiddellijke reductie van het zwerfvuil, en dat zonder noemenswaardige kosten.

Bij monde van haar directeur Gianotten betoogde de Nederlandse Vereniging van Frisdranken, Waters en Sappen (FWS) onlangs dat het voor de consument gemakkelijker is wanneer er één inzamelsysteem is voor al het kunststofafval (Plastic Hero). Waarom de consument twee systemen ingewikkeld zou vinden, werd er niet bij verteld. Die consument is allang gewend aan gescheiden inleveren en wil bovendien in overgrote meerderheid het statiegeld behouden.

Zeker is dat afschaffen van statiegeld leidt tot nog meer weggooigedrag en dat daarmee ook een van de meest effectieve instrumenten in de strijd tegen plastic soep overboord wordt gezet.

Op de site www.statiegelddebat.nl kan iedereen zich voor het debat aanmelden.

Published:  February 17 | Blog

Statiegelddebat: zwerfies

Na de selfie is er nu de zwerfie. Ruim elke dag één stuk zwerfvuil op, maak er een foto van en plaats deze op Twitter, Facebook en Instagram (#zwerfie). Het is een rage en er zijn al honderden foto’s geplaatst. Daarop zie je opmerkelijk veel flesjes, blikjes en kleine drankverpakkingen.

Inmiddels posten ook een gemeenteraadslid en een burgemeester uit Gelderland foto’s. Ze gebruiken de social media om aandacht te vragen voor het zwerfafval en geven het goede voorbeeld door wat ze fotograferen ook op te ruimen. Zouden ze zich daarbij ook afvragen of het toeval is, dat op de als zwerfvuil aangetroffen drankverpakkingen geen statiegeld zit?

In juni 2011 werd een motie in stemming gebracht op de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze motie stelde onder andere dat een statiegeldsysteem voor retourname van verpakkingen een randvoorwaarde is voor de succesvolle aanpak van zwerfafval. 94% van de aanwezige gemeenten stemden daar toen voor.

Een jaar later stemden de gemeenten in meerderheid echter in met het Raamovereenkomst Verpakkingen. Die overeenkomst gaat juist uit van afschaffing van het statiegeld en ontkent het causale verband tussen zwerfafval en het ontbreken van statiegeld. Het kabinet doet hetzelfde en wil het statiegeld op grote PET-flessen afschaffen per 1 januari 2015.

Maar wanneer vanaf 1 januari 2015 onder de zwerfies opeens ook grote PET-flessen opduiken, zullen politici dan wel toegeven dat met het afschaffen van statiegeld het zwerfvuil flink is toegenomen om het statiegeld vervolgens opnieuw in te voeren? Of zullen ze de verantwoordelijkheid stug bij de consument blijven leggen en die aanmoedigen niet alleen niets op straat te gooien, maar vooral ook behulpzaam te zijn bij het dagelijks oprapen van zwerfvuil …

… al dan niet fotograferend tot sint juttemis.

Published:  February 12 | Blog

NederlandSchoon: statiegeld in perspectief

Michiel Roscam Abbing

Waarom zou de stichting NederlandSchoon, die zich bij uitstek inzet voor een schoner Nederland, géén pleidooi houden vóór statiegeld? In haar eigen rapport NederlandSchoon 2013-2017 schrijft de stichting dat ze afstand houdt tot de statiegelddiscussie. Ze is naar eigen zeggen geen lobbyclub en ontwikkelt geen zichtbare activiteiten in die richting.

Wat is hier aan de hand?

NederlandSchoon werd in 1991 door het bedrijfsleven opgericht en wordt gefinancierd uit het Afvalfonds Verpakkingen. Ze richt zich via campagnes op gedragsbeïnvloeding en mobiliseert bijvoorbeeld mensen om als “Supporters van Schoon” niet alleen hun eigen afval in de prullenbak te gooien, maar ook af en toe dat van een ander. De stichting houdt zich afzijdig van het debat over statiegeld, omdat haar broodheer dat niet wil. Het verpakkende bedrijfsleven doet er namelijk alles aan dat de overheid het nog bestaande statiegeld (op grote PET flessen) afschaft en probeert koste wat het kost te voorkomen dat statiegeld op kleine PET flessen, blikjes en andere drankverpakkingen wordt ingevoerd. De grote paradox is: afschaffing van statiegeld betekent een forse toename van zwerfvuil.

NederlandSchoon koestert ambities: in 2017 laat als resultaat van haar inspanningen 71% van de bevolking het gewenst opruimgedrag zien en doen vier miljoen mensen enthousiast mee aan de beweging Ik-Hou-Nederland-Schoon. Overal zijn prullenbakken geplaatst. Door middel van reclamespotjes wordt de burger opgevoed en bij de les gehouden. NederlandSchoon koestert ook de ambitie om dé kennisautoriteit te worden op het gebied van zwerfafval. Die kennis richt zich op gedragsbeïnvloeding, de ideale inrichting van terreinen of bijvoorbeeld de vraag hoe je opstandige pubers afval in prullenbakken laat doen.

Het juiste antwoord op deze problemen ligt voor het oprapen: zorg simpelweg dat drankverpakkingen waarde hebben en alle pubers zullen lege verpakkingen inleveren. Flesjes die op straat liggen, zullen worden opgeraapt en teruggebracht. Elk zakcentje is meegenomen. Maar déze vorm van belonen mag of wil de stichting niet propageren. En dus blijft voor haar alleen educatie over om Nederland schoon te krijgen.

Hoe heeft het zover kunnen komen?

Kapitein Charles Moore, die de plastic soep in de Grote Oceaan tijdens een zeiltocht in 1997 ontdekt had, geeft in zijn boek Plastic Ocean (2011) het volgende antwoord op deze prangende vraag.

Onze huidige consumptie- of wegwerpmaatschappij ontstond in de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog. De frisdrankindustrie in de Verenigde Staten promootte toen wegwerpflessen die vervolgens overal als zwerfvuil werden aangetroffen. Moore roept in herinnering dat de staat Vermont in 1953 tot drastische wetgeving besloot om het toenemende zwerfafval tegen te gaan. Zo wilde Vermont flessen verbieden die niet ingeleverd konden worden om opnieuw te worden gevuld. Binnen enkele maanden reageerde de verpakkingsindustrie in samenwerking met onder andere Coca-cola door de non-profit organisatie Keep America Beautiful op te richten. Het achterliggende doel van deze organisatie is volgens Moore het ongebreideld kunnen blijven produceren van wegwerpproducten.

Keep America Beautiful, stelt Moore, is bijzonder succesvol geweest. Door de aandacht te vestigen op zwerfafval, educatie en opruimacties, gaat het niet over belangrijke onderwerpen als verspilling van energie en grondstoffen en kan productie van (wegwerp)producten onverminderd doorgaan. Wanneer de burger verantwoordelijk wordt gemaakt voor het afvalprobleem blijft de industrie buiten schot. Het zwerfafval wordt niet veroorzaakt door producenten van verpakkingen, plastic disposables of goederen die snel vervangen moeten worden, maar is louter het resultaat van onverantwoordelijk gedrag van de consument. Die burger moet dus opgevoed worden.

Keep America Beautiful is een wereldwijd succes. In Frankrijk werd in 1971 Vacances Propres opgericht, gesteund door frisdrankbedrijven als Coca-cola en Evian. Het Nederlandse zusje van Keep America Beautiful is NederlandSchoon.

Zestig jaar lang is gedragsbeïnvloeding in de praktijk uitgeprobeerd, maar dit heeft alles behalve een schone wereld opgeleverd. Ondertussen voert Coca-cola processen in Australië tegen staten die daar statiegeld willen invoeren in de strijd tegen de plastic soep. Nog nooit heeft het bedrijfsleven een systeem gepresenteerd dat een beter resultaat biedt dan statiegeld. Zonder statiegeld blijven we opruimen tot zelfs de meest enthousiaste “Supporter van Schoon” er moedeloos van wordt.

Published:  January 20 | Blog

Wijzen op verkeerd gebruik. Doet de plastic industrie dat wel?

 

In oktober 2012 werd directeur Kaasenbrood van Plastics Europe Nederland als vertegenwoordiger van de kunststofgrondstofproducenten in het TV-programma Nieuwsuur geïnterviewd. Gevraagd naar de opstelling van de plastic industrie ten opzichte van microplastics in verzorgingsproducten verklaarde hij dat hun plastic “niet gebruikt moet worden voor toepassingen die rechtstreeks in het water terecht kunnen komen en op die manier de oceanen met plastic kunnen vervuilen”. En, vervolgde hij, “Als wij weten wie het gebruikt dan zullen wij ze aanspreken”. Hoewel de industrie zich niet verantwoordelijk voelt voor het verkeerde gebruik van plastic, moet ze dus druk in de weer zijn geweest met het waarschuwen van producenten. Microplastics in cosmetica zijn namelijk lang niet de enige plastics die geproduceerd en toegepast worden in de wetenschap dat ze in het milieu terecht komen en bijdragen aan de plastic soep.

Anderhalf jaar later zouden we dan geen vuurwerk meer hebben afgeschoten waar plastic in verwerkt is. We zouden geen ventielen en linten van plastic meer terugvinden van ballonnen die massaal worden opgelaten. Er zou ook nooit meer met confetti van plastic gestrooid worden en BB guns (nepwapens) zouden nergens meer met plastic bolletjes schieten. We zouden ook, bijvoorbeeld, geen wattenstaafstokjes van plastic meer terugvinden. De vrome woorden van de plastic industrie lijken loos en te zijn geuit voor de Bühne. Ondertussen laat de overheid regulering over aan de zogeheten ketenpartners. Díe moeten er voor zorgen dat de kringloop gesloten wordt. Hoe lek die kringloop is, zie je elke dag aan het plastic dat buiten overal rondslingert.

Hoe groot mag ons vertrouwen zijn in dat zelfregulerend vermogen? En hoe lang zal het nog duren voordat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt en bepaalde toepassingen van plastic simpelweg verbiedt?

Hieronder een foto van resten van vuurwerk-plastic voor wie een indruk wil hebben wat je binnen enkele minuten bij elkaar raapt na oud-en nieuw.

Published:  January 14 | Blog

Plastic confetti

Carnaval is dit jaar van 2 tot en met 4 maart. Na afloop liggen de straten bezaaid met afval. Daaronder is veel klein plastic, zoals snoeppapiertjes, zakjes, rietjes, enzovoorts. Hoe kleiner het afval, des te lastiger het opruimen ervan. Regelgeving moedigt burgers aan om afval niet weg te gooien, maar tijdens carnaval staat de wereld enkele dagen op zijn kop. De burgemeester heeft dan niets te vertellen en zijn onderdanen zijn even de baas. In die sfeer van vrolijke anarchie gooien feestvierders gemakkelijk van alles op straat. Wie er op wijst dat een en ander bijdraagt aan milieuvervuiling en plastic soep is een calvinistische kniesoor.

Wie goed kijkt naar de achtergelaten rommel treft ook duizenden stukjes plastic confetti aan. Plastic confetti wordt geproduceerd met de bedoeling om weg te worden gegooid, of zelfs meters de lucht in te worden geschoten met een confetti shooter. Hoewel er volop biologisch afbreekbare confetti (papier) te koop is, wordt plastic confetti gewoon verkocht. Op feestartikelen.nl kun je bijvoorbeeld confetti hartjes van plastic in zakjes van 100 kopen. Die zijn slechts 5 tot 10 mm groot en je vindt ze later verspreid terug in bermen, plantsoenen en sloten.

Terwijl de overheid zich tegenwoordig serieus inzet om microplastics uit verzorgingsproducten te bannen en in Europa een verbod bepleit voor deze producten, legt ze de verkoop van plastic confetti geen strobreed in de weg. De trieste stand van zaken is dat enkele gemeenten in afgegeven evenementenvergunningen braaf melden dat plastic confetti niet wenselijk is, maar daarop niet handhaven. Hoe serieus zijn we met zijn allen in het bestrijden van de plastic soep? Waarom kan plastic confetti niet gewoon verboden worden? Is, wie daarvoor pleit, een kniesoor?

Published:  January 3 | Blog

Schandpalen

De Belgische afvalkunstenaar Toon Eerdekens raapt net als zijn Nederlandse collega Peter Smith al fietsend met een afvalknijper plastic flesjes van straat en deponeert die in een mand. Bij opruimen is het altijd van belang dat andere mensen dat zien. De hoop is dat mensen geen flesjes meer weggooien of nog mooier wanneer ze zelf ook gaan opruimen. Maar opruimen brengt een groot dilemma met zich mee, want “opgeruimd staat netjes” en dan kan je zomaar de indruk krijgen dat het allemaal wel mee valt. Eerdekens heeft een camera op zijn stuur gemonteerd en filmt wat hij doet. Peter Smith heeft van duizenden gevonden flesjes een grote wereldbol gemaakt, die onder andere in de havens van Amsterdam en Rotterdam heeft gelegen op een plek waar veel mensen zijn. Beiden maken het probleem zichtbaar.

Eerdekens nagelt plastic afval vast aan een boom of paaltje langs de weg waar het weggegooid wordt (zie de door fotografe Isabelle Dierckx gemaakte video). Zó kan niemand kan meer doen alsof het allemaal beheersbaar is. In 2013 werd Eerkens eerste officiële schandpaal geplaatst in de Belgische gemeente Ham. Die paal was versierd met afvalplastic dat na carnaval op straat lag. Eerdekens confronteert en zet je aan het nadenken. En de kunstenaar telt, want meten is weten. Nadat de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) het publiek had voorgehouden dat er meer bananenschillen worden weggegooid dan plastic flesjes ging hij tellen. Bananenschillen vond hij niet, wel tientallen flesjes. Zo nagelt hij niet alleen plastic aan de schandpaal.

Published:  December 19 | Blog

Groenste stad van Europa?

De Limburgse gemeente Weert mag zich sinds september de groenste stad van Europa noemen. En 1 januari wordt gevierd dat de stad 600 jaar bestaat. Het plan is om een zes meter hoge champagnefles te ‘ontkurken’. Als bubbels stijgen vervolgens “duizenden ballonnen tegelijk op” zo kan “iedereen in de verre omtrek zien dat Weert 600 jaar stad viert”. De gemeente belooft dat het een sensatie wordt om naar te kijken.

Zijn ze op het gemeentehuis van Weert nu helemaal gek geworden? Heeft burgemeester Jos Heijmans, die zegt trots te zijn op zijn groene stad, dan helemaal niets meegekregen van de discussie over feestballonnen en hun schadelijkheid voor het milieu? Zijn Amsterdam collega Van der Laan was zo verstandig om eerder dit jaar (op kroningsdag) een dergelijk initiatief af te gelasten nadat milieu- en natuurorganisaties en vele burgers daartegen protesteerden. Tot in de verre omtrek van Weert zullen ballonresten als zwerfvuil worden aangetroffen. Ballonnen kunnen voor dieren schadelijk zijn óók wanneer ze van latex gemaakt zijn. Speciaal voor de burgemeester hier een fotorapportage van een ballon-etende meeuw. Europa’s groenste stad moet zich dieprood schamen.

Published:  December 11 | Blog

Dubbele boodschap

“Laat koningsfeest niet eindigen in dierenleed” sprak Staatsbosbeheer. De organisatie sloot zich 12 april 2013 aan bij het massale protest tegen het voornemen van de stad Amsterdam om 150.000 ballonnen op te laten. We lezen in het bericht hierover op de site van Staatsbosbeheer behartigenswaardige zinnen als: “Een ballonnenfeest zorgt later voor dierenleed” en “Wist je al dat boswachters, natuurgidsen en vele anderen elke dag ballonresten op het strand, in de bos en de duinen vinden?” De oproep was een succes, want het initiatief werd afgeblazen. Vier dagen later meldde Staatsbosbeheer blij te zijn met deze beslissing: “We hopen dat velen dit voorbeeld zullen volgen”.

Staatsbosbeheer is ook de “moederorganisatie” van Stichting Nationale Boomfeestdag. Deze organisatie betrekt al decennia lang burgers, scholen en gemeenten bij de natuur door het gezamenlijk planten van bomen. Natuurbehoud en natuureducatie staan hoog in het vaandel van de stichting, dus hoe kan het dan, dat op tal van boomplantdagen toch nog steeds honderden feestballonnen worden opgelaten? Het oplaten van ballonnen is de laatste jaren zelfs structureel onderdeel van deze boomplantdagen geworden en daarom expliciet in de vormgeving van de site terug te zien.

Kortom, de uitgedragen boodschap is niet bepaald een schoolvoorbeeld van natuureducatie te noemen.

Wat moeten we aanvangen met het idee dat je je inzet voor de natuur door bomen te planten, maar tegelijkertijd door het oplaten van feestballonnen bijdraagt aan zwerfvuil en mogelijk zelfs dierenleed ?

Heeft iemand een eenduidige boodschap aan Staatsbosbeheer?

 

 

 

Published:  July 8 | Blog

LUSH SCHITTERT MET PET

LUSH verkoopt cosmeticaproducten en profileert zich als een bedrijf dat veel aandacht heeft voor het milieu. Het toont zich oprecht bezorgd over de plastic soep. Zo ontwikkelt het bedrijf als een van de weinige producten zonder verpakking (die zijn immers meestal van plastic). Hoe kan het dan dat LUSH verzorgingsproducten verkoopt met glittertjes van plastic?

Uitleg en verantwoording zijn op de site van LUSH te lezen onder het kopje “We schitteren nog steeds”. LUSH is blij “het einde van plastic glitter in onze producten aan [te] kunnen kondigen”. De glittertjes van PET (polyethylene terephalate) worden namelijk vervangen door afbreekbare alternatieven. Maar tot het zover is gaat LUSH gewoon door met de verkoop van deze producten.

Dat is, zegt LUSH zelf, omdat het om hun best verkopende producten gaat.

Je zou vervolgens op zijn minst verwachten dat LUSH aan zijn klanten meedeelt om welke producten het dan precies gaat en ook wanneer ze definitief stopt met de verkoop van PET.

Klanten die er namelijk van uitgaan dat LUSH als vanzelfsprekend een bedrijf is dat geen producten met microplastics verkoopt, komen vooralsnog zeer bedrogen uit.

 

Michiel Roscam Abbing

Published:  June 18 | Blog

Plastic vrij winkelen……

Michiel Roscam Abbing van de Plastic Soup Foundation vindt daar het volgende van……

ZERO PLASTIC WEEK

Hoeveel mensen hebben in de week van 10 tot 16 juni wereldwijd honger geleden? Het was de week van Zero Plastic, waarin deelnemers moesten (proberen) plastic vrij te winkelen. Bij een doorsnee supermarkt kom je niet ver; wat groentes en onverpakt brood. Alle andere producten zijn allemaal verpakt in plastic en vaak zelfs dubbel op driedubbel verpakt. Wie zich strikt aan de opdracht hield, zal dus weinig hebben kunnen eten. De hoeveelheid verpakkingsplastic neemt toe en een deel ervan zal altijd in het milieu terechtkomen. Misschien doet de verpakkingsindustrie haar best om het volume verpakkingsplastic terug te dringen, maar de plastics worden steeds lichter en dunner, waardoor het aantal plastics toeneemt bij een gelijk totaalgewicht.
Producenten die minder plastics gebruiken worden niet beloond en producenten die veel verpakkingsplastics gebruiken worden niet ontmoedigd.

En zo gaat het maar door.

Krentenbollen worden door supermarktketen Jumbo sinds kort niet alleen in een plastic zak verpakt, maar liggen in die zak ook nog eens op een plastic schaaltje.

Een ander voorbeeld.

Tivall heeft sinds kort een plastic schaaltje aan hun vegetarisch broodbeleg toegevoegd. Tivall stelt dat dat schaaltje ervoor zorgt dat de plakjes mooi op zijn plaats blijven in de verpakking.

We weten het allemaal: producten moeten er in de winkel mooi uitzien. Maar hoe lang zijn we nog ziende blind voor de gevolgen?

 

Published:  April 21 | Blog

BODY SHOP VLIEGT GIEREND UIT DE BOCHT!

Martine, een vaardig designer, is al jaren vaste klant van de Bodyshop om voor haar duidelijke redenen, tot ze erachter kwam dat het product ‘Vitamin E cream exfolioator’ allesbehalve duurzaam is! Ze ontdekte dat hierin Polyethyleen wordt verwerkt: microplastics die de waterzuivering passeren en een verwoestend effect hebben op ons maritieme milieu. Ze stuurde een brief aan de Bodyshop met de volgende vraag: “Ik heb zo’n tube staan die ik niet meer ga gebruiken. Wat gaan jullie hieraan en tegen doen?” Ze kreeg heel snel antwoord terug van Maja Stokic, werkzaam bij The Body Shop Online.

Maja Stokic antwoordt, houd je vast: “Het klopt dat The Body Shop Polyethyleen gebruikt in Vitamin E Cream Exfoliator. We doen dit vanwege wettelijke bepalingen op het gebied van productveiligheid. (…) The Body Shop houdt zich vanzelfsprekend aan wetgeving in de landen waar zij gevestigd is. ”

Met andere woorden: de Body Shop voegt als enige in de hele wereld onder druk van overheden micro plastics toe aan verzorgingsproducten. Het zou namelijk wettelijk verplicht zijn.

Wat na deze onzin volgt, maakt het er niet beter op. Maja Stokic gaat namelijk nog even door. Terwijl het tegendeel inmiddels ruimschoots is bewezen, schrijft ze: “De invloed op het milieu van deze materialen is na gebruik minimaal: ze worden door de rioolwaterzuiveringsinstallatie uit het afvalwater gezuiverd. Omdat ze niet giftig zijn, kunnen ze door middel van filtratie verwijderd worden zonder dat er chemische stoffen in het water achterblijven.”

Maja Stokic, de Body Shop en L’Oreal lezen blijkbaar geen kranten en kijken niet naar het nieuws. De wetenschappers en technische experts waarop L’Oreal vertrouwt, zijn in ieder geval zeker niet de wetenschappers die onomstotelijk (!) bewezen hebben dat micro plastics wel degelijk de waterzuivering passeren en schade toebrengen aan dieren en de voedselketen.

Gelukkig is een multinational als Unilever verstandiger.

En natuurlijk weet de Body Shop ook wel beter, maar werkelijk ingaan op verontruste vragen van klanten valt kennelijk niet onder de consumentenservice  van de Bodyshop en haar baas L’ Oreal. Minachting of onderschatting van de klant daarentegen des te meer.
Dus doet zich een nieuwe vraag voor. Wanneer dringt het tot de hogere geledingen van de Body Shop en L’Oreal door dat hun klanten vanzelf genoeg krijgen van al die leugens en flauwekul? Omdat ze erachter komen dat het allemaal slechts een kwestie is van green washing om nog meer winst te kunnen maken.

De Body Shop is allang niet ‘natuurlijk’ meer.
Laat staan ‘groen’.

Geeft daarom gehoor aan wat Maja Stokic namens de Bodyshop tenslotte antwoordt op klant Martine: “Daarnaast is het altijd mogelijk om een product dat u niet bevalt, weer terug te sturen of om te ruilen”.

Ons advies is: massaal kopen, die producten met micro beads in de Bodyshop, maar daarna dan ook meteen weer inleveren bij dezelfde winkel met de opmerking dat het product jammer genoeg toch niet bevalt…..

Je kunt uiteraard vanaf nu ook ergens anders gaan shoppen!

Maria Westerbos

 

Published:  April 4 | Blog

Kunststoffen in een circulaire economie

Consultants en beleidsmakers hebben hun hoop gevestigd op de circulaire economie. Gesloten kringlopen moeten ons het perspectief bieden op een way out. De gedachte is simpel; afval mag geen schade veroorzaken aan het milieu op land of in het water. Voorkomen moet dus worden dat afval weglekt wanneer goederen geproduceerd en geconsumeerd worden. Afval bestaat uit waardevolle grondstoffen en die kunnen en moeten worden gebruikt om nieuwe goederen te maken.

Wanneer kringlopen gesloten zijn, is er niets aan de hand en kunnen we eeuwig blijven genieten van de voordelen die plastic ons biedt. Voorwaarde is dat de consument een handje helpt door afval gescheiden in te leveren.

Stadsdeel Oost in Amsterdam  introduceert een nieuw type container voor plastic afval. In een recente rondschrijfbrief aan de inwoners staat dat het ingezamelde plastic wordt gebruikt om er nieuwe producten van te maken, zoals fleece truien. Is dit een mooi voorbeeld van het streven naar de zo gewenste circulaire economie of juist van het falen daarvan?

Ecoloog Mark Antony Browne van het University College in Dublin heeft in 2011 vastgesteld dat bij elke wasbeurt van elke fleece trui meer dan 1900 plastic vezels vrijkomen. Deze zijn zo klein dat ze de waterzuiveringsinstallaties passeren. De vezels worden aangetroffen op het strand en bijvoorbeeld in mosselen. Browne’s conclusie: “Hoe meer mensen synthetisch textiel gebruiken, hoe erger het milieu, dieren en mensen besmet zullen raken”.

Misschien hebt u toevallig zo’n sportieve fleece trui aan terwijl u mosselen eet en stelt u met een goed gevoel vast dat uw kledingstuk gemaakt is van de petflessen die u in de speciale container hebt gedeponeerd, niet wetende dat de mosselen op uw bord gemiddeld één plastic vezeltje per gram mosselvlees bevatten als resultaat van een kringloop die niet gesloten is.

Het is een illusie dat kunststof-kringlopen op deze manier volledig gesloten kunnen worden. De circulaire economie is zeer nastrevenswaardig, maar is uiterst moeilijk te verwezenlijken voor een productiesysteem waarin kunststoffen zo prominent en alom aanwezig zijn.

Michiel Roscam Abbing

Published:  April 1 | Blog

Dan ruimen we de oceanen toch gewoon op!

De alarmerende berichten over plastic soep dagen creatieve geesten uit tot het ontwerpen van ingenieuze installaties om plastic uit zee te halen. Is er een probleem? Dan moet er ook een oplossing zijn!
Zijn deze geavanceerde ontwerpen realistisch of leiden ze onze aandacht af van de enige echte oplossing?

De in Californië wonende Spanjaard Manuel Maqueda vraagt al jaren aandacht voor de plastic soep en heeft tientallen ontwerpen voorbij zien komen. Hij constateert nuchter dat het meeste plastic in zee uiteengevallen is in kleine stukjes (kleiner is dan 1 centimeter), dat de concentratie van plastic beperkt is en dat stukjes plastic niet alleen drijven, maar zich door de hele waterkolom bewegen en ook op de zeebodem liggen. De plastic soep is overal, in alle oceanen en zeeën. Alleen is de concentratie op sommige plaatsen (de zogeheten 5 gyres) aanmerkelijk hoger.

Er is nog geen financier gevonden, maar stel dat de vaak futuristisch ogende ontwerpen werkelijk gebouwd worden, dan moeten ze miljoenen vierkante kilometers zee reinigen, kunnen ze slechts de stukjes aan de oppervlakte verzamelen, die ze vervolgens moeten zien te scheiden van levende organismen, zoals plankton. Bovendien moeten ze storm bestendig zijn, zonder personeel opereren, terwijl het verzamelde plastic wel afgevoerd moet worden.

Dan maakt Maqueda een interessante vergelijking. In Amerika alleen worden elke 5 minuten 2 miljoen plastic drankflesjes geproduceerd. Is het dan zo dat we wel vele ingewikkelde machines kunnen bedenken om de oceanen op te ruimen, maar niet in staat zijn om water te drinken zonder miljoenen kilo’s plastic afval te produceren?

U en ik horen nu eenmaal graag dat er niets aan de hand is, en dat er aan technische oplossingen gewerkt wordt om de plastic soep op te ruimen. Hier maakt de plastic industrie handig gebruik van. Maqueda: “The plastic industry loves distractions like the cleaning machines, because they put the focus on ‘cleaning up’, not on how their business of making disposable plastics is destroying the planet.”

Michiel Roscam Abbing

Published:  March 22 | Blog

Opgeruimd sporten

Velen combineren het opruimen van zwerfafval met sport, spel of recreatie. Duikers brengen bijvoorbeeld afval aan wal dat ze onder water tegenkomen. Wie een rondje “troep-trimt” raapt zwervende blikjes of flesjes op en legt die met een verantwoorde strekbeweging in de eerstvolgende prullenbak. Wandelaars werken slim samen; de ene wandelaar doet opgeraapt afval in de rugzak van de ander. Op hun beurt zoeken “prik-nickers” mooi gelegen plekjes uit om te picknicken, maar beginnen ze met afval prikken. In de Verenigde Staten en Canada worden kinderen al jaren groot gebracht met de kreet SLAM DUNK YOUR JUNK en doen ze afval in de prullenmand door hun basketbal-helden na te doen die de bal met een hoge sprong vaardig in de mand leggen. Op Facebook is een groep actief die zich “plasticpicker” noemt en die ook foto’s deelt van gevonden afval.

Voor zwemmers, baders en duikers bestaat nog geen fraaie term. Je zou de combinatie van zwemmen en opruimen aqua litter pick kunnen noemen: het actief zoeken naar drijvend, zwevend of gezonken plastic. Wat je vindt, breng je aan wal. Dan moet je die litter natuurlijk wel ergens kwijt kunnen. Een veelgehoorde klacht van duikers is dat ze eigenaar zijn van het afval zodra ze dat aan wal brengen. En dat betekent dat ze de plaatselijke gemeentereiniging moeten betalen om het verantwoord af te geven. Gelukkig zien ze dit soort praktische hindernissen om de plastic soep te bestrijden vooral als uitdaging.

De grootste uitdaging is echter niet om sporters, of wie dan ook, te laten opruimen. De grootste uitdaging is om te voorkomen dat afval in het milieu terecht komt, vooral door een halt toe te roepen aan het vele verpakkingsplastic.

Michiel Roscam Abbing

Published:  March 14 | Blog

Weg met plastic disposables

Het voorstel van burgemeester Bloomberg van New York om verpakkingsmateriaal van polystyreen (styrofoam) te verbieden, leidt daar tot de nodige discussie. Dit isolerend plastic breekt niet af in het milieu, maar valt wel gemakkelijk uiteen in vele kleine stukjes. Daardoor is het nog moeilijker op te ruimen. Wie de plastic soep effectief wil bestrijden, zal aan bronbeleid moeten doen en er voor moeten zorgen dat er überhaupt geen plastic disposables meer worden geproduceerd en gebruikt.

Bloomberg wordt gesteund door wetenschappers die onlangs in het tijdschrift Nature opriepen de voor de plastic soep meest schadelijke plastic soorten te verbieden, waaronder polystyreen. De burgemeester wordt nu aangevallen door een bonte coalitie van restauranthouders, producenten van plastic en conservatieve denkers. Zij stellen dat drukke New Yorkers het recht hebben op betaalbare verpakkingen voor fast food, dat de maatregel leidt tot hogere kosten voor  restauranthouders en wijzen er ook op dat alternatieve verpakkingen meer milieukosten met zich mee brengen.

Zoals zo vaak in dit soort discussies in de Verenigde Staten wordt naar voren gebracht dat in een vrij land burgers verantwoordelijk genoeg zijn om zelf de juiste keuzes te maken en dat de overheid vooral niet moet ingrijpen. Het belangrijkste alternatief voor de disposables wordt door deze tegenstanders echter niet naar voren gebracht. Dit alternatief heet BYO (Bring Your Own). Koffiehuisketen Starbucks stimuleert bijvoorbeeld dat je je eigen beker meeneemt (Bring Your Own Cup). Naar de supermarkt neem je je eigen tas mee (Bring Your Own Bag) en naar het restaurant je eigen doggie bag voor voedsel dat anders wordt weggegooid.

BYO maakt kortom het verschil. Binnen de kortste keren nadat disposables verboden zijn, weet je niet meer beter.

Michiel Roscam Abbing

 

Published:  March 10 | Blog

Buiten is geen asbak

De meerderheid van de Tweede Kamer wil een volledig rookverbod voor de horeca. Een van de effecten is dat mensen hun sigaret buiten opsteken, met als onbedoeld gevolg een toename van sigarettenpeuken op straat en in de natuur. Sigarettenfilters zijn gemaakt van celluloseacetaat, doen er twee jaar over om af te breken en dieren zien ze vaak als voedsel aan. Amerikaans onderzoek heeft uitgewezen dat peuken (ook die van niet gerookte sigaretten) giftig zijn en schadelijk voor vissen en het leven in zee. Peuken, kortom, horen niet thuis in het milieu of in het water: Buiten is geen asbak.

Wat is de beste oplossing voor het milieuprobleem dat in Nederland door naar schatting twee miljard peuken jaarlijks wordt veroorzaakt? NederlandSchoon, een uitvoeringsorganisatie van het Afvalfonds Verpakkingen, zegt in haar recente uitgave NederlandSchoon 2013-2017 dat de oorzaak van het verkeerde gedrag van rokers gezocht moet worden in een gebrek aan voorzieningen. “Buiten is geen asbak”, zeggen rokers, en dus gooien ze bij gebrek aan asbakken hun peuk op de grond.

NederlandSchoon zet in op gedragsverandering en wil met tabaksfabrikanten een convenant sluiten om buiten overal asbakken te plaatsen. Deze moeten rokers de gelegenheid bieden om zich op verantwoorde wijze van hun peuk te ontdoen. Het gaat daarbij om “asbakinnovatie” en om “de juiste plaatsing”. Dit staat echter haaks op het ontmoedigingsbeleid van de overheid. Wanneer buiten overal asbakken staan, wordt roken niet ontmoedigd maar aangemoedigd (met meer peuken als resultaat).

NederlandSchoon voert echter ook een steekhoudend argument aan. “Elke peuk op straat is gevaarlijk afval” staat in de uitgave te lezen “met duizenden chemische verbindingen, waaronder ook uiterst giftige.” De oplossing is inderdaad om de peuk bij wet tot gevaarlijk afval te bestempelen. Niemand mag immers gevaarlijk afval onbeheerd in het milieu achterlaten.

Michiel Roscam Abbing

Published:  March 6 | Blog

Plastic Whale


In maart 2013 begint Marius Smit op de Hiswa (de Amsterdamse beurs voor boten en jachten) met het bouwen van een boot gemaakt van plastic. Dat plastic is afkomstig uit de Amsterdamse grachten. De boot moet later als een Rainbow Warrior, het bekende actieschip van Greenpeace, door de Amsterdamse grachten gaan varen om eenieder duidelijk te maken dat plastic waarde heeft. Het is zonde om plastic weg te gooien en in het milieu brengt het grote schade toe. Marius noemt zijn boot de Plastic Whale.

In maart 2013 is het ook een jaar geleden dat in Spanje een dode potvis op het strand werd aangetroffen. Autopsie wees de doodsoorzaak aan: in het kadaver werden meters afdekplastic aangetroffen van hetzelfde type dat Spaanse landbouwers in de buurt van de stranding gebruiken voor het telen van groenten. Zou Marius Smit ooit gedacht hebben dat je Plastic Whale letterlijk moet nemen? Organisaties als Greenpeace en Sea Sheperd laten keer op keer gruwelijke beelden zien van walvisslachtingen met harpoenkanonnen. Maar van walvissen die een langzame hongerdood sterven als gevolg van het binnenkrijgen van stukken plastic bestaan geen beelden. Deze dieren sterven buiten beeld ergens op zee. Hun lichamen vergaan, maar het ingeslikte plastic zal nog eeuwen bestaan.

Door Michiel Roscam Abbing

Published:  February 27 | Blog

Raadsel van de papierknijper

De plastic soep ontstaat uit twee afvalstromen. Om erger te voorkomen moeten beide stromen drastisch ingedamd worden. De eerste afvalstroom bestaat uit wat zeeschepen overboord gooien. Sinds kort is het voor schepen verboden dat te doen. De tweede stroom is het zwerfafval op land dat in water terecht komt en dan naar zee drijft. Iedereen kan helpen deze tweede stroom af te knijpen, letterlijk.

De papierknijper kost minder dan een tientje. Een speciale ring om een vuilniszak open te houden is slechts enkele euro’s duurder. De vuilniszak zelf is al helemaal goedkoop. Dit setje om afval op straat of in de natuur op te ruimen, is even betaalbaar als handig in gebruik. Het is echter een groot raadsel waarom zo weinig mensen ze gebruiken.

Gemeentes stellen papierknijpers over het algemeen welwillend ter beschikking tijdens opschoondagen. Maar als je er op een doorsnee dag om vraagt, krijg je er geen. Ook is het een raadsel waarom de grote doe-het-zelf-ketens ze niet te koop aanbieden. Je zou zeggen dat er een markt voor is. Wie stoort zich nu niet aan al dat plastic en al die blikjes op land en in het water? En waar de slimme horeca-ondernemers blijven is, al even onduidelijk. Zij kunnen toch gemakkelijk een papierknijper uitlenen aan klanten die hun omgeving tijdens een wandeling schoon willen houden? Daar moet zo’n ondernemer toch wel een gratis tweede kopje koffie voor over hebben?

Raadsels zijn er om opgelost te worden, maar vooral het probleem van de steeds urgenter wordende plastic soep.

Michiel Roscam Abbing

 

Published:  February 24 | Blog

Het Roer Om

De suiker in de koffie is al lang opgelost. Toch roer je, in gedachten verzonken, nog een tijdje door. Het zijn momenten waarop de beste ideeën kunnen ontstaan. De burgemeester van New York kwam tot het inzicht dat het roer om moest. Hij wil alle disposables van polystyreen verbieden. Koffiebekertjes en roerstaafjes van polystyreen zijn alleen te recyclen als ze afzonderlijk worden ingezameld. Ongecontroleerd in het milieu kunnen ze schade aanrichten.

Terwijl groot afval tijdens landelijke opschoondagen enthousiast opgeruimd wordt door honderden vrijwilligers zijn de plastic roerstaafjes vaak net te klein en te lastig om op te pakken. Wie er op let, komt ze overal tegen. Tot het moment dat ook Nederland dergelijk wegwerpplastic gaat verbieden, moeten we het hebben van andere initiatieven. Bedrijven in de recreatiebranche die voor het Green Key keurmerk in aanmerking willen komen, mogen bijvoorbeeld geen plastic bekertjes en plastic roerstaafjes gebruiken.

Corrie van Huisstede van Haak-In heeft een heel andere oplossing. Zij haakt en maakt de prachtigste voorwerpen van plastic tasjes. Dit keer heeft ze een halssieraad van plastic roerstaafjes ontworpen. Wie dat draagt, draagt een boodschap uit. Zeker als je weet hoe Corrie dit sieraad genoemd heeft: Het Roer Om.

Michiel Roscam Abbing

 

Published:  February 20 | Blog

Onbezoldigde ampikkelateurs

Aart Vos uit Zaltbommel heeft het Genootschap van Onbezoldigde Ampikkelateurs (GOA) opgericht. Hij loopt dagelijks over de Waaldijk en raapt dan zwerfvuil op. En hij is boos. Zijn ergernis richt zich op de gemeente, op grote kruideniers en op onverschillige medeburgers.

De gemeente Zaltbommel laat veel zwerfvuil liggen, en elders is dat niet anders. Op achterafplekjes laat geen opruimambtenaar zich zien. Ook valt het Vos op dat de bermen en plantsoenen maaiende ambtenaar niet eerst even opruimt. De maaier maait dus gras én versnippert zwerfafval. Waar blijven die stukjes plastic? Waaien ze de Waal in en komen ze in zee terecht? En wie verwondt zich straks aan een kapot gemaaid blikje?

Vos is ook boos op de grote kruideniers. Zaken zijn zaken en dus verkopen ze flesjes, blikjes en in plastic verpakt snoepgoed. Het valt hem op dat supermarktterreinen keurig worden schoongehouden. Maar buiten de hekken geldt een eenvoudige wet: hoe dichter je bij de supermarkt bent, des te meer afval ligt er op straat.

De derde groep zijn al die burgers die het geen ene moer interesseert: deze groep gooit het afval op straat.

Vos roept iedereen op zich bij GOA aan te sluiten. Houd simpelweg je eigen kleine stukje Nederland schoon. Je hoeft er niet apart voor op stap. Je hond moet je toch uitlaten en loop je niet dagelijks naar bushalte of brievenbus?

Als je niet wilde leren, werd Aart Vos vroeger voorgehouden, kon je altijd nog ampikkelateur (papierprikker) worden. Dankzij zijn initiatief is het nu een eretitel voor steeds meer mensen van alle leeftijden. Leden van GOA rapen dagelijks zwerfaval op. Maar papier laten ze liggen, dat vergaat namelijk wel.

Michiel Roscam Abbing

Published:  February 11 | Blog

Zeemeerminnen voor schoon zeewater

Kleine ronde plastic korrels die aanspoelen op stranden worden tranen van de zeemeermin genoemd. De zeemeermin huilt plastic tranen, bedroefd als ze is over de toenemende vervuiling van de zeeën. Er worden zelfs twee verschillende soorten tranen van dit mythische wezen onderscheiden. Je hebt plasticgranulaat, ronde korreltjes die de grondstof vormen voor al het plastic. Deze worden over de hele wereld verscheept en ze komen in het water terecht als er bijvoorbeeld gemorst wordt bij overslag. En je hebt de stukjes plastic van vergelijkbare grootte als overblijfsel van grotere stukken plastic. Dit type tranen heeft vaak een kleurtje.

Om aandacht te vragen voor schoon zeewater wordt jaarlijks een ludiek evenement georganiseerd. In 2013 vindt de vierde Europese Zeemeerminnenparade op 21 juni plaats in Scheveningen. Deelnemers uit binnen- en buitenland paraderen tussen 18.00 en 19.00 uur vrolijk uitgedost als meermin of fantasie-zeedier. Wie de zeemeerminnenrace wint  (met de staart tussen de benen over het strand rennen, enkele meters door het water lopen, kopje onder en terug) mag zich de Snelste Zeemeermin van Europa noemen.

De organisatie wil een schone zee en bovendien volgend jaar het wereldrecord zeemeerminnenparade breken dat op dit moment in handen is van New York.

In Scheveningen zullen vijf slimme kinderen verder hun eigen baanbrekende ideeën voor schoner zeewater presenteren.
Deze Tedkids geloven niet in sprookjes, maar in een schone toekomst.
Hun toekomst.

Michiel Roscam Abbing

 

Published:  February 9 | Blog

Macroplastics en de Kaderrichtlijn Water

Een heel groot deel van drijvend zwerfafval bestaat uit grotere stukken kunststof als flesjes, zakjes of piepschuim. Wanneer rivierwater zakt, blijft een deel daarvan hangen in struiken en bomen die langs de oevers staan. Het tafereel van takken vol in de wind wapperend plastic roept zowel ergernis als plaatsvervangende schaamte op. Dit kan toch niet de bedoeling zijn? Hoeveel van dat plastic zweeft in het water en zien we niet? Wat is de schade aan natuur, milieu en economie?

Merkwaardig genoeg bestaat er geen enkel overheidsbeleid voor zogeheten macroplastics in het oppervlaktewater. Provincies noch waterschappen tellen ze. Niemand kan bijvoorbeeld vertellen hoeveel plastic er via de rivieren in de Noordzee terecht komt. De uitvoerders van de Kaderrichtlijn Water doen niets, eenvoudigweg omdat macroplastics hierin niet als probleemstof is opgenomen. De beheerders voeren slechts de wet uit.
Het wordt hoog tijd dat de regering anders besluit en de regelgeving wordt aangepast. In de beheersplannen moet worden opgenomen dat drijvend, zwevend of zinkend zwerfvuil wordt gemonitoord. En wordt het niet tijd dat er normen komen voor de toegestane hoeveelheid plastic zwerfvuil in oppervlaktewater?
De Kaderrichtlijn Maritieme Strategie erkent dit zwerfvuil inmiddels als een gevaar voor het milieu. Deze richtlijn verplicht landen om (verdere) vervuiling van hun kusten en zeeën door van land afkomstig zwerfafval te voorkomen. Laat de regering dus zo snel mogelijk beide richtlijnen goed op elkaar afstemmen.
Hoe lang moet het nog duren voordat rivieren en oevers weer schoon zijn?

Michiel Roscam Abbing

Published:  February 6 | Blog

Sea the Truth

Maak eens een strandwandeling. Wat je dan aan plastic tegenkomt, dat valt toch reuze mee? Het is lastig om te bedenken hoe het strand er uit zou zien wanneer het niet regelmatig wordt schoongemaakt, of dat aangespoeld plastic slechts een fractie is van wat er in zee drijft. Ons voorstellingsvermogen wordt bepaald door wat we zien. Nog een voorbeeld: supermarkten liggen vol met vis. Daar blijkt toch uit dat er genoeg vis is voor ons allemaal?

Onder de titel Sea the Truth werd eerder een documentaire uitgebracht. Nu is er ook de bundel met artikelen over aantasting van de wereldzeeën, eveneens uitgebracht door de Nicolaas G. Pierson Foundation. Wie een figuurlijke duik neemt in de plastic soep, stuit bijvoorbeeld op het fenomeen van de microplastics, dat deze gifstoffen aantrekken en in voedselketens terecht komen. Wie zich verdiept in de vraag waar al die verpakte vis in de supermarkten vandaan komt, leert onder meer dat fabrieksschepen de oceanen afstruinen om nog iets te vangen. Vis wordt tegenwoordig van over de hele wereld aangevoerd naar de winkel bij u om de hoek.

In de bundel wordt een reeks van onderwerpen behandeld door vakspecialisten. Het meest beangstigende is nog de combinatie van die problemen; niet alleen vervuiling met plastic, overconsumptie en overbevissing zijn uiterst zorgelijk, maar ook klimaatverandering, desastreuze vangstmethoden, verzuring van het water, uitsterven van soorten, algehele verschraling van biodiversiteit en verstoring van ecosystemen.
Sea the Truth drukt ons met de neus op de feiten en schudt ons wakker.
We moeten ons consumptiepatroon aanpassen, vis niet vangen maar kweken en direct stoppen zeeën en oceanen als vuilnisbelt te gebruiken.
Het boek biedt tegenwicht aan al die belanghebbenden die ons voorhouden dat we met kleine, zogenaamd duurzame aanpassingen min of meer op de oude voet door kunnen gaan.

Een betere titel was niet denkbaar.
Een betere laatste zin evenmin: “Be the change you want to see.”

Michiel Roscam Abbing

Published:  January 30 | Blog

Procter & Gamble: “Rol microplastics maritieme milieu lijkt nihil”

Goede journalistiek vereist de mogelijkheid van een weerwoord van degene die je bekritiseert. En dus vroeg het consumentenprogramma Kassa Groen aan multinational Procter & Gamble (P&G) waarom ze personal care producten met microplastics verkopen. Het antwoord staat op de site van Kassa Groen te lezen: “Onafhankelijke wetenschappelijke data laten zien dat de rol van microplastics in het mariene milieu als gevolg van de beperkte hoeveelheid in cosmetische toepassingen nihil lijkt te zijn”. Als P&G gelijk heeft, kun je je afvragen waarom de Nederlandse regering vorig jaar oktober in de zogeheten Mariene Strategie Deel I vaststelde dat “de milieueffecten van microplastics in zee weliswaar nog weinig bekend zijn, maar dat er aanwijzingen zijn van potentieel grote risico’s voor de voedselketens”. Microplastics, ook die van de cosmetica, vragen volgens de regering om speciale aandacht. Niet voor niets zijn er steeds meer onderzoeksprogramma’s naar de effecten van microplastics op het zeemilieu. De onderzoekers die daarbij betrokken zijn zouden zonder twijfel graag kennis nemen van de onafhankelijke wetenschappelijke data waarover P&G zegt te beschikken. Als P&G bekend maakt om welke data het gaat, zou het tevens chique zijn te melden hoeveel (duizend) kilo microplastics er jaarlijks wereldwijd in hun producten verwerkt worden. Iedereen is nu natuurlijk nieuwsgierig naar wat volgens dit bedrijf slechts een “beperkte hoeveelheid” is. Of is dit allemaal slechts loze prietpraat van een communicatie-afdeling en scheept P&G op deze wijze consumentenprogramma’s af die hun beleid aan de kaak stellen?
Waarom volgt Procter & Gamble niet gewoon het voorbeeld van Unilever? Deze concurrent voegt de daad bij het woord en stopt wereldwijd met de toevoeging van micro beads aan personal care producten.

Unilever doet dat uit voorzorg. En zo hoort het.

Michiel Roscam Abbing

Published:  January 29 | Blog

Nederland: het Duitse afvalputje voor microplastics

In september 2011 schreef Stichting De Noordzee producenten aan van verzorgingsproducten die microplastics bevatten en wees ze op het milieuprobleem. L‘Oreal antwoordde dat de “microkorreltjes gefilterd of opgenomen worden in de afvalwaterzuivering omdat ze niet oplossen” en het bedrijf “is daarom van mening dat onze scrubproducten niet bijdragen aan de aanwezigheid van microplastics in de Noordzee.” Nivea Consumentenadvies voegde daar aan toe: “… en dan worden deze verbrand. Derhalve komen deze deeltjes niet in de zeeën en oceanen terecht.” In de zomer van 2012 publiceerden prof. Vethaak (Deltaris) en dr. Leslie (IVM/VU) een verkennende studie. Hun bevindingen wijzen erop dat 10% van de microplastics niet door de afvalwaterzuivering worden tegengehouden en via effluent wel degelijk in zee terecht kunnen komen. Prof. Vethaak wees onlangs in een presentatie voor parlementariërs op een nog vrijwel onbekend probleem. In Nederland wordt het rioolslib, dat dus die overige 90% microplastics bevat, verbrand, precies zoals Nivea stelt. Maar in Duitsland mag rioolslib over het land worden uitgereden als mest. Al die afgevangen microplastics worden dus doodleuk over het land verspreid. Regen spoelt ze uit en via sloten en rivieren bewegen al deze microplastics zich stroomafwaarts.

Nederland is het afvalputje van Duitse microplastics.

Michiel Roscam Abbing

Published:  January 17 | Blog

Elmex schoffeert klanten met standaardbrief

Sylvie is manager consumentenservice van Colgate-Palmolive Nederland BV. Zij heeft de opdracht om brieven van verontruste Elmex-klanten te beantwoorden. Nu steeds meer Elmex of Colgate gebruikende klanten doorkrijgen dat ze met microplastics hun tanden poetsen, is het logisch dat ze daarover vragen gaan stellen. Hoe kan het ze jarenlang zonder het te beseffen met plastic gepoetst hebben?

Allard, Albert en Marcel zijn zulke brief-schrijvende klanten. Wat blijkt? Ze kregen per omgaande antwoord van Sylvie en het blijkt telkens om precies dezelfde brief te gaan. De standaardbrief gaat vanzelfsprekend niet in op de specifieke vragen van Allard, Albert en Marcel, maar brabbelt wat over het gewenste mondgevoel waar microplastics voor zorgen, en dat microplastics voor de consument veilig zijn en overigens niet verboden. Allard, Albert en Marcel hebben direct gereageerd, want ze wilden natuurlijk antwoord op hún vragen en op vragen die de brief van Sylvie opriep. Maar werkelijk ingaan op verontruste vragen van klanten valt kennelijk niet onder de consumentenservice van Colgate-Palmolive Nederland B.V.

Het bleef namelijk bij die ene brief van Sylvie. Ergens op een kantoor van de multinational zal door een hoge manager bepaald zijn dat even boze als verontruste klanten met een standaardbrief worden afgescheept. Zullen die beleidmakers op school nog geleerd hebben dat je je klanten nooit moet schofferen, nooit moet afschepen met standaardbrieven, dat de klant koning is en klachten serieus moeten worden genomen? Wanneer dringt het in de hogere geledingen van deze multinational door dat hun klanten wel willen poetsen met Elmex of Colgate, maar niet met milieuvervuilende microplastics?

Michiel Roscam Abbing

Published:  January 10 | Blog

Greenwashing plastic industrie

De belangrijkste producenten van plastic in de wereld hebben zich verenigd en recentelijk een rapport uitgebracht over oplossingen voor de plastic soup. Het “Progress Report” is getiteld The declaration of the global plastics associations for solutions on marine litter. In het rapport worden maar liefst 140 projecten beschreven om afval in zee te voorkomen. Daaronder vallen bijvoorbeeld opruimacties op stranden, initiatieven om plastic te recyclen en wetenschappelijk onderzoek. Een van de Amerikaanse voormannen wordt aangehaald in het persbericht over het rapport: “The plastics industry is firmly committed to the principle that plastics do not belong in the world’s oceans and should not be littered – plastics should be responsibly used, reused, recycled and finally recovered for their energy value.” Daartoe zijn zes terreinen gekozen hoe de industrie kan bijdragen aan oplossingen. Geen van die terreinen betreft echter bronbeleid: het verminderen van de productie van plastic. De industrie legt de verantwoordelijkheid geheel bij anderen neer (vooral bij u als consument), want plastic moet immers verantwoord gebruikt en gerecycled worden. De Plastic Soup Foundation neemt graag de proef op de som. Een eenvoudige en zeer effectieve maatregel is het vervangen van microplastics in verzorgingsproducten door alternatieven die langs natuurlijke weg afbreken. Behoort het voorkomen van deze vermijdbare afvalstroom tot de 140 projecten? Nee, en verbaast dat u? De plastic industrie heeft in principe één doel: zo veel mogelijk plastic verkopen en bronbeleid is dus uit den boze. En ja, er is nog een doel: koste wat het kost voorkomen dat u als consument het gevoel krijgt dat de plastic industrie onverantwoordelijk omgaat met het milieu. Daar is tegenwoordig een term voor: greenwashing.

 Michiel Roscam Abbing

Published:  January 9 | Blog

Klinisch bewezen tandpasta … met microplastics

Een tandpasta die microplastics van polyethyleen bevat is Elmex Sensitive Professional. Deze tandpasta is er speciaal voor gevoelige tanden. De website van dit product rept niet over microplastics, maar vermeldt wel dat de belangrijkste ingrediënten van plantaardige oorsprong zijn. Volgens een email van het bedrijf van Gaba Colgate-Palmolive Nederland aan een ongeruste klant worden de microplastics toegevoegd “als reinigingsingrediënt en om een gewenst mondgevoel te bereiken”. Nadrukkelijk adverteert het bedrijf dat de tandpasta “klinisch bewezen” is. Klinisch onderzoek is strikt gereguleerd en wordt gecontroleerd door de overheid, want het gaat om effecten van een (genees)middel op het menselijk lichaam. Dergelijk onderzoek moet ook het fiat krijgen van een medisch-ethische toetsingscommissie. Proefpersonen hebben dus flink gepoetst en de uitkomst van het klinisch onderzoek was ongetwijfeld dat tanden minder gevoelig werden en dat er geen nare bijwerkingen zijn. Of de door deze proefpersonen uitgespuugde microplastics schadelijk zouden kunnen zijn voor het milieu, en op termijn dus ook weer voor de mens, valt echter buiten het kader van klinisch onderzoek. Toch is GABA / Colgate-Palmolive Nederland er niet helemaal gerust op. Het bedrijf zegt in dezelfde email namelijk samen te werken met “de industriesector om de volledige levenscyclus van microdeeltjes in cosmetica in kaart te brengen, inclusief wat er gebeurt gedurende zuiveringsprocessen van afvalwater”. En dat “op basis van deze wetenschappelijke bevindingen” de benodigde actie zal worden ondernemen.

We zien het in gedachten al groot staan op de verpakking van Elmex Sensitive: ‘WARNING; PLASTIC INSIDE, maar wel KLINISCH BEWEZEN’.

Published:  December 17 | Blog

Nederland schoon

Blikjes en kleine petflessen, waar geen statiegeld op zit, zie je overal rondzwerven. Maar niet in Eerbeek en omgeving. Welk wonder is daar geschied? Eigenaar Casper Heine van de plaatselijke Jumbo supermarkt  gaf in 2011 vijf cent voor elk bij hem ingeleverd blikje of petflesje. Het Apeldoornse bedrijf Tomra leverde de inname-apparatuur en de gemeente Brummen haalt sindsdien het ingezamelde afval op. Wie inlevert ontvangt een kassabon met een bedrag dat alleen in Heine’s supermarkt besteed kan worden. In de piekmaand van december 2011 werden ruim 130.000 items ingeleverd. Het afval bestaat 50% uit PET-materiaal, 25% uit staal en 25% uit aluminium. In 2012 verlaagde de ondernemer de bonus tot 1 cent, met als gevolg dat er twee tot drie keer minder werd ingeleverd. Komt dit omdat de financiële prikkel is afgenomen of omdat in Eerbeek en omgeving inmiddels geen zwervend blikje meer te vinden is? Supermarkten in Gorinchem, Vledder en Oldenzaal zijn inmiddels gevolgd. Hoe meer supermarkten mee doen, des te aantrekkelijker kan het worden omdat een recyclingbedrijf dan een inzamelroute kan plannen en de opbrengst voor het afval hoger wordt. Ook gemeenten kunnen een belangrijke rol spelen. Wanneer gemeenten bereid zijn om per ingeleverd item een cent of wat te betalen, kunnen ze besparen op personeel en veegwagens. Nederland schoon? Volgt het voorbeeld van Eerbeek.

Published:  December 1 | Blog

Een gewaarschuwd mens telt voor twee

Door Michiel Roscam Abbing

Cosmeticabedrijven die producten met microplastics op de markt brengen, volgen twee strategieën. De ene groep neemt haar verantwoordelijkheid zodra ze begrijpen dat deze microplastics schadelijk kunnen zijn voor het zeemilieu. Zij zeggen openlijk te zullen stoppen met het aanbieden van deze producten en stappen weer over op natuurlijk afbreekbare ingrediënten. De andere groep daarentegen verweert zich tegen aantijgingen dat ze onverantwoordelijk bezig is. Deze bedrijven stellen bijvoorbeeld dat het niet bewezen is dat microplastics uit hun producten in het zeemilieu terecht komen of dat het niet bewezen is dat microplastics schadelijk zijn voor het milieu. En mocht een zeedier onverhoopt microplastics binnen krijgen, dan poept zo’n dier die toch gewoon weer uit? Hoewel deze bedrijven zelf nog nooit één cent hebben uitgegeven om achter de antwoorden te komen, hopen ze zo lang mogelijk met deze plastic soep-producten door te kunnen gaan.

Maar de bewijzen zijn er nu wel. Promovenda Ellen Besseling van Imares (Universiteit van Wageningen) verricht onderzoek naar zeepieren. Dat onderzoek heeft voor het eerst aangetoond dat er schadelijke effecten van microplastics zijn. Gifstoffen zoals PCBs hechten zich aan microplastics en zeepieren eten deze. Volgens de ecologe is de extra ophoping van PCBs niet dramatisch groot, maar het levert wel een waarschuwing dat microplastics effecten kunnen hebben in de voedselketen.

Deze waarschuwing kan niet genegeerd worden, noch door bedrijven, noch door consumenten, noch door verantwoordelijke politici.

 

Published:  November 5 | Blog

Vuil van een ander

Door Michiel Roscam Abbing

Het Friesch Dagblad van 30 augustus 2012 legt een interessant probleem bloot. Er zijn mensen die zich inzetten om openbare ruimtes van plastic rotzooi te ontdoen. Henk Prins uit Harlingen is zo iemand. Elke dag gaat hij er op uit met zijn eendje en stouwt het autootje helemaal vol troep, gevonden op kaden en industrieterreinen. Maar kan hij dat afval ook ergens kwijt?

Wie afval in Nederland inlevert, moet daar steeds vaker voor betalen. Soms mag je alleen nog je eigen afval gratis wegbrengen als je je postcode en huisnummer opgeeft. Prins heeft haast dagelijks zijn auto vol. Betalen om die rotzooi kwijt te kunnen, is hem een stap te ver. Hij is gekke Henkie niet. De gemeente zou hem eerder moeten belonen voor het werk dat de reinigingsdienst letterlijk laat liggen!                                                         Inmiddels mag hij zijn afval deponeren in de afvalcontainers van de bruine vloot in de haven.

Ook dat is geen structurele oplossing. We zien het zo vaak. Regeltjes handhaven gaat boven gezond nadenken. We moeten ontzettend blij zijn met mensen als Henk en deze helden geen strobreed in de weg leggen.

Vuil van een ander? Lever maar in!

Published:  August 27 | Blog

Damage control door de Plastic Industrie

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Al die berichten over plastic in zee doet het imago van de Plastic Industrie geen goed. Om dat imago wat op te poetsen horen we van die kant al lang de uitspraak dat “plastic niet in zee hoort”. En daar bleef het niet bij. De Europese Plastic Industrie wilde laten zien haar verantwoordelijkheid te nemen en lanceerde het project Waste Free Oceans met als doel de Europese kustwateren plastic vrij te maken. Deelprojecten volgden. In België begon in mei 2011 door de kunststoffederatie Federplast samen met de Stichting Duurzame Visserij Ontwikkeling (SDVO) een proefproject om de Belgische visserijvloot naar plastic te laten vissen voor de Belgische kust. Ruim een jaar later, in augustus 2012, maakt de SDVO bekend dat ze het project stop zet wegens te weinig succes. Proef mislukt. Ging het hier om een charme-offensief van de industrie of waren de initiatiefnemers zo naïef? Plastic in zee valt gewoonweg niet op te ruimen, bijvoorbeeld omdat heel veel plastic heel klein is. Een serieuze aanpak kijkt niet naar het einde van de keten (afval opruimen), maar naar het begin ervan (afval voorkomen). Waarom levert de Plastic Industrie bijvoorbeeld microplastics aan producenten van cosmeticaproducten waarvan ze weten dat deze als scrubmiddel gebruikt worden en via het afvalwater uiteindelijk in zee terecht komen? Aanpakken bij de bron; dat is de beste damage control.

Published:  August 26 | Blog

Elke mossel bevat plastic

Auteur Michiel Roscam Abbing


Een tip uit een receptenboek: kijk bij aanschaf of de mosselen goed gesloten zijn. In zee zijn de mosselen niet gesloten. Het zijn tweekleppige schelpdieren die stromend zeewater filteren. Zo verzamelen ze voedsel en ongewild krijgen ze ook microplastics binnen. Onderzoek van de Universiteit van Gent laat zien dat de gemiddelde Noordzee-mossel zelfs barst van de microplastics. Er is sprake van gemiddeld één plastic deeltje per gram mosselvlees. Wie een normaal portie mosselen van 300 gram verorbert, krijgt dus ongemerkt 300 deeltjes plastic binnen. Hoe gevaarlijk dit is? Daar zijn de wetenschappers nog niet uit. Vervolgonderzoek richt zich op de giftige stoffen die zich aan het plastic hechten. Het kan zijn dat de mossel geen last heeft van het plastic zelf, maar wel van de stoffen die eraan vastzitten. De professor haast zich om geen paniek te zaaien en deelt mee dat er nog weinig bekend is en dat we voorlopig veilig mosselen kunnen blijven eten. Meer onderzoek is hard nodig om eventuele gevaren beter in kaart te brengen. Er zijn ook onderzoeken die aangeven dat de kleinste deeltjes plastic ook bij de mens in weefsel en bloedbaan doordringen, of in de placenta bij zwangere vrouwen. Binnenkort is misschien een nieuwe editie van het receptenboek nodig: koop alleen gesloten mosselen die gegarandeerd plasticvrij zijn.

 

Published:  August 24 | Blog

Charlie’s Message

Auteur: Michiel Roscam Abbing

In een net uitgebrachte videoboodschap spreekt de ontdekker van de plastic soep, Captain Charles Moore, iedereen toe om zo snel mogelijk te stoppen met microplastics in consumentenproducten. Vanaf zijn zeilschip vraagt hij producenten te stoppen, winkeliers de producten niet te verkopen, consumenten om een boycott en politici met effectieve wetgeving te komen. Charles Moore kan het weten; hij heeft de wereld als een van de eersten op het milieuprobleem van plastic in zee gewezen, erover gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en er in 2011 een dik boek over geschreven (Plastic Ocean). Moore werkt nauw samen met de Plastic Soup Foundation die hij hielp oprichten. In zijn bijdrage aan het nog te verschijnen boek Sea the Truth: Essays on Overfishing, Climate Change and Pollution (dat later dit jaar uitgebracht wordt door de Nicolaas G. Pierson Foundation in Amsterdam) schrijft Moore over microplastics. Hij was aanwezig op de prestigieuze Fifth International Marine Debris Conference (Hawaii, maart 2011), die oplossingen voor de plastic vervuiling tot onderwerp had, en zegt daarover in zijn bijdrage iets opmerkenswaardig. Overheden, wetenschap en industrie, ze waren allemaal aanwezig, maar er werden geen wezenlijke maatregelen afgesproken, het bleef in feite bij vrome intenties. “Some solutions, easy to formulate but impossible to agree upon, were not even mentioned: it should simply be forbidden to use micro beads as an ingredient in facials and brands should return to the natural sources they used before like crushed nutshells or sand crystals”. Captain Moore has spoken.

Published:  August 23 | Blog

Sereen ontspannen met microplastics

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Opvallend is dat producenten van verzorgingsproducten nooit adverteren dat ze microplastics in hun producten stoppen. Met microplastics is het namelijk goed scrubben. Waarom doen ze dat niet? Producenten zijn ongetwijfeld bevreesd voor negatieve publiciteit dat een zorgvuldig opgebouwd imago kan ondermijnen. Ze beloven een zijdezachte huid met hun scrubmiddel en adverteren het liefst met exotische, natuurlijke ingrediënten. Zo biedt het merk Therme een scrub aan “met fijne zachte rijskorreltjes”. De naam van deze scrub is al even exotisch en appelleert aan hogere sferen: Zen White Lotus Rice Shower Scrub. Fabrikanten zijn verplicht ingrediënten op het label te vermelden. Sommige producenten doen dat ook op hun site, maar Therme niet. Wil dit bedrijf zoveel mogelijk verhullen wat de gebruikte ingrediënten zijn? Hoe dit ook zij, er zit ook polyethyleen in het flacon. Het natuurlijke ingrediënt moet de koper over de streep halen, maar je scrubt met plastic. Dat je als gebruiker niet alleen die zijdezachte huid krijgt, maar zo ook bijdraagt aan de plastic soup wordt al helemaal niet verteld. Reclame is van alle tijden, en iedere koper weet dat zaken mooier worden voorgespiegeld dan ze zijn. Maar in dit geval maakt de producent het de koper wel erg ongemakkelijk om te weten wat hij in feite gebruikt. Therme is overigens de enige niet die misleidende reclame gebruikt, ook de Hema doet dat (scrubs waar bamboe in zit) en bijvoorbeeld Bourjois (scrubs met witzand of plantenvezels), terwijl er dus ook microplastics inzitten. Een andere vraag is: kun je eigenlijk nog lekker ontspannen na dit gelezen te hebben? 

Published:  August 22 | Blog

Verbod microplastics of eerst de feiten op een rij?

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Ronald van Welie is directeur technische zaken van de Nederlandse Cosmetica Vereniging. In een uitzending van RTL nieuws over microplastics (21 augustus) legde hij uit waarom producenten minuscule plastic bolletjes toevoegen aan cosmeticaproducten; vanwege de zacht- of juist hardschurende werking. De gebruiker wordt dus met plastic op zijn wenken bediend. Over de negatieve gevolgen zei Van Welie: “we moeten eerst de feiten op een rij hebben en kijken of het echt schadelijk is, en als dat zo is zijn absoluut maatregelen nodig”. Veel is inderdaad nog onbekend over de schadelijkheid van microplastics, met name op de lange termijn. De laatste jaren wordt echter steeds meer onderzoek verricht (niet door de producenten) en de resultaten zijn alarmerend. Producenten van gewraakte producten gebruiken steevast het argument om eerst de feiten op een rij te willen hebben. Zolang “de feiten” niet duidelijk zijn, kunnen ze immers rustig verder produceren, terwijl niemand kan aangeven wat “de feiten” zijn. De industrie geeft miljoenen uit aan dure modellen om consumenten plastic soep-producten te laten kopen, maar financiert zelf geen onderzoek naar de schadelijke gevolgen van microplastics in het milieu. Het verkennend onderzoek van Deltares en het Instituut voor Milieuvraagstukken, dat gemiddeld 10 tot 20 microplastics per liter in het effluent van waterzuiveringsinstallaties vaststelde, was heus zo kostbaar niet (tijdschrift H2O, julinummer 2012), en een paar uur literatuuronderzoek is zelfs al voldoende om een schat aan gegevens en gefundeerde vermoedens over schadelijkheid van microplastics te vinden. Geloofwaardig is de industrie pas wanneer ze het argument omdraait. Eerst stoppen met het gebruik van microplastics om uit voorzorg schade aan het milieu te voorkomen, dan nader onderzoek doen naar de feiten. Wanneer zij als belanghebbenden kunnen aantonen dat microplastics nooit schadelijk zijn voor het milieu overwegen om de productie te hervatten.

 

Published:  August 21 | Blog

Je met plastic soep verzorgen

Auteur: Michiel Roscam Abbing

In honderden verzorgingsproducten zitten microplastics verwerkt. Je scrubt, poetst en maakt je mooi met plastic. Producenten adverteren nooit met deze ingrediënten, maar zijn wel verplicht ze te melden op het label. Lees je dat label en snap je dan wat daar staat? Het gaat om lastige stofnamen als polypropyleen, polyetheleen, polyethyleen terephthalaat, polymethyl methacrylaat, polystyrene en nylon-12. Het zijn stoffen die niet afbreken in het milieu. Niet? Zeg gerust: nooit. Ze spoelen weg met het afvalwater en zijn vaak zo klein dat waterzuiveringsinstallaties ze niet uit het water kunnen filteren. Wie al dan niet bewust deze producten gebruikt, draagt dus al douchend, nagellakkend en poetsend bij aan de plastic soep; de toenemende vervuiling van plastic in rivieren, zeeën en oceanen. In het water zweven wereldwijd al miljarden kleine deeltjes plastic, die er nooit meer uit te krijgen zijn en die het ecosysteem langzaam maar zeker verstoren. Er zijn verzorgingsproducten die niet één plastic als ingrediënt gebruiken, maar meerdere tegelijk. De gelijkenis dringt zich op: de plastic soep die we met zijn allen willen bestrijden wordt gewoon te koop aangeboden

Published:  August 19 | Blog

Waarom toch altijd die opgelaten ballonnen?

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Het nieuws meldt op 19 augustus dat de SP haar verkiezingscampagne begint door 500 rode ballonnen de lucht in te laten gaan. De SP heeft in haar programma veel aandacht voor het milieu, voor afval en ook voor de plastic soep.

Maar vrome woorden en handelen blijkens telkens toch heel verschillende zaken te zijn. In Arnhem, waar de ballonnen werden opgelaten, is 19 augustus sprake van noordoosten wind met windkracht 3. Waar komen die ballonnen weer neer? En wat gebeurt er dan? Wat voor soort ballonnen de lucht in werden gelaten, meldt het nieuwsbericht niet en ook niet of er wel of geen plastic touwtje aan hangt.

Zijn de ballonnen van rubber dan zullen ze langs natuurlijke weg vergaan, maar moet je hopen dat een dier er ondertussen niet een lekker hapje in ziet. Dan bestaat alsnog het risico dat de maag verstopt raakt en het sterft. Komt een ballon ergens in een berm terecht en wordt er vervolgens gemaaid, dan komen de restanten in het hooi terecht. Smakelijk eten voor koeien. Zijn de ballonnen van folie en hebben ze een plastic touwtje dan zijn de gevolgen potentieel ernstiger.

Het lijkt een kwestie van prioriteiten; een heugelijke gebeurtenis een feestelijk tintje geven is belangrijker dan eventuele gevolgen voor het milieu. En kom, is al gauw de reactie, laten we de feestvreugde nu niet bederven door op alle slakken zout te leggen. Het probleem is dat iedereen zo redeneert, en dat er alleen al in Nederland heel veel feestelijke gebeurtenissen zijn: honderden kinderpartijtjes, openingen van bedrijfspanden of inhuldigingen op gemeentehuizen, enzovoorts. Juist de SP had hier het voorbeeld moeten geven, of geloven ze zelf niet in hun eigen programma?

Meer informatie: Ballonnen oplaten of ophangen? en BalloonsBlow

Fotocredits

Published:  August 18 | Blog

Out of sight and therefore out of mind?

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Microplastics zijn onzichtbaar. Plastic vervuiling in zee en oceaan is onzichtbaar. We zijn geschokt door afschuwelijke foto’s van albatros-lijken vol met plastic of van zeehonden met diepe vleeswonden als gevolg van nylon visnetten. Een nog jonge zeehond raakt in een net verstrikt, en naarmate hij groeit, snijdt het nylon dieper in zijn lichaam. Wat we niet zien zijn de microplastics en hun gevolgen. Een foto van een microplastic ziet er uit als een wit of gekleurd stipje en je hebt goede microscopen nodig om ze te zien. Out of sight betekent voor burgers en politici maar al te vaak out of mind. Het is gemakkelijk om te denken dat iets wat je niet ziet er niet is of geen probleem vormt. In vijf tot tien procent van onderzochte consumptievis in de Noordzee wordt plastic aangetroffen. Ook dat krijgen we niet te zien, want organen worden verwijderd voor de vis op ons bord ligt. Er is nog veel onderzoek nodig om de gevaren van microplastics te kunnen duiden, maar één ding staat vast. Omdat microplastics wel steeds kleiner worden, maar nooit vergaan kunnen ze schade aan het milieu blijven berokkenen, vandaag, morgen, overmorgen en over honderd jaar. Uit voorzorg moet daarom alles op alles gezet worden om de vervuiling van plastic in het (zee)milieu tegen te gaan, te beginnen bij een verbod op de volstrekt overbodige microplastics in verzorgingsmiddelen.

Published:  August 16 | Blog

Christen Unie eist verbod op microplastics in verzorgingsproducten

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Met de verkiezingen in aantocht is het de vraag hoe de politieke partijen scoren op het thema van microplastics en plastic soep. Het United Nations Environment Programme (UNEP) noemt plastic soep immers een van de meest urgente nieuwe milieuproblemen. Is die boodschap overgekomen of is plastic soep vooral een ver-van-mijn-bed-show voor de politici in Den Haag? Om dat te achterhalen zocht de Plastic Soup Foundation in alle verkiezingsprogramma’s op het trefwoord plastic. De winnaar met vlag en wimpel is de Christen Unie. Deze partij stelt: “Het gebruik van microplastics in consumentenproducten zoals scrubs, shampoos, tandpasta moet worden verboden, omdat deze de zeeën vervuilen.” En: “Het aanpakken van het probleem van de ‘plastic soep’, een enorme massa plastic afval die de oceanen vervuilt, wordt hoog op de internationale agenda gezet.”. Bovendien komt de partij met andere zinvolle suggesties, zoals: “Het succesvolle statiegeld systeem is zeer eco-efficiënt en wordt daarom niet afgeschaft, maar juist uitgebreid naar kleine PET-flesjes om zo ook zwerfafval te bestrijden.”

Op de tweede plaats eindigt de SP: “Nederland zet zich nationaal en internationaal in om het grote probleem van zwervend plastic in de zeeën te bestrijden.” En “Statiegeld op frisdrankflessen is een goede manier om plastic opnieuw te gebruiken. Dat houden we dus in stand. We willen ook statiegeld op kleine flesjes (petflesjes) en blik.”

De Partij voor de Dieren eindigt op de derde plaats met “Het gratis verstrekken van plastic draagtasjes door winkels wordt verboden.”

Bij geen van de andere partijen komt het woord plastic voor in het huidige verkiezingsprogramma.
Deze partijen denken vast nog zeeën van tijd te hebben om de plastic soep op te lossen…

 

Published:  August 13 | Blog

Plastic bouillon

Wat microplastics betreft is bouillon een betere term dan plastic soep. Je vindt microplastics namelijk alleen terug in het milieu wanneer je over een geavanceerde microscoop beschikt. En ons (zee)milieu is vergeven van de microplastics. Dat dit zo verontrustend is, legt Dick Vethaak uit in de wetenschapsbijlage van Het Parool van 11 augustus. Vethaak is hoogleraar aan de Vrije Universiteit en mede-auteur van een onderzoek dat aantoont dat microplastics aanwezig zijn in het effluent van rioolwaterzuiveringsinstallaties. Deze microplastics komen via het oppervlaktewater in het (zee)milieu terecht en baren wetenschappers steeds grotere zorg. Het Parool citeert Vethaak: “Bijzonder verontrustend zijn recente aanwijzingen dat bepaalde soorten microplastics bij zwangere vrouwen in staat zijn om dwars door de placenta heen te bewegen naar het ongeboren kind, met nog onbekende risico’s voor de foetus”. Verantwoordelijk voor een deel van de microplastics zijn producenten van cosmetica-producten. Wanneer wordt de politiek wakker en komt er een verbod op het toevoegen van plastic als ingrediënt? Hoelang duurde het ook al weer voordat DDT verboden werd, en asbest, en …? Politici gaan niet over één nacht ijs. Dat is nu net het probleem.

Published:  July 25 | Blog

Campaign to BAN plastic micro beads in cleansers, body scrubs, toothpaste and many other cosmetics

By Captain Charles Moore

To: all NGOs in Europe working against plastic pollution
Plastic Pollution Coalition
Clean Seas Coalition
Surfrider Foundation Rise Above Plastics Campaign

For over two decades, scientists like Dr. Murray Gregory in New Zealand, have warned us about the polluting potential of plastic micro beads used as abrasives in cleaning preparations. They have been found in alarming quantities in marine ecosystems, and now is the time to ban their use.

These micro beads mimic tiny planktonic organisms, which are indiscriminately filtered out of seawater day in and day out by the filter feeders of the ocean, including the sardines and herring that we consume. The beads are efficient accumulators of persistent organic pollutants and transfer them into the marine food web. We must stop hurting ourselves and natural systems with our half-baked attempts at ‘progress’. New materials that insinuate themselves into the biosphere with unintended negative consequences are becoming all too common and need to obey the precautionary principle of thorough investigation and assessment before they are unleashed on us and the natural environment that sustains us.

Plastic micro beads (PE, PP, PET, PMMA) could never pass muster in such and assessment and should be banned!

I therefore ask you all urgently to support the Dutch Plastic Soup Foundation in their upcoming campaign BEAT THE MICRO BEAD.

We demand that:

  • European politicians to formulate effective legislation and BAN the sale of products containing micro beads as soon as January 1st 2013;
  • Retailers STOP selling any product containing plastic ingredients;
  • Companies STOP using micro beads inside their products and return to the natural sources as soon as  January 1st 2014. Natural abrasive materials to substitute for the plastic ingredients are readily available!

We ask:

  • Consumers to BOYCOTT products containing plastic ingredients.

PLEASE GET IN CONTACT WITH THE PLASTIC SOUP FOUNDATION TO SUPPORT THIS CAMPAIGN.

 

Published:  July 20 | Blog

Standpunt regering over microplastics zwaar onvoldoende en gemiste kans

Auteur: Michiel Roscam Abbing

Staatssecretaris Atsma heeft de visie van de regering over microplastics in een 3 juli gedateerde brief aan de Tweede Kamer uiteengezet. De regering erkent dat microplastics speciale aandacht vragen, dat microplastics in toenemende mate in huishoudelijke producten, cosmetica en industrie gebruikt worden, dat ze ontstaan als gevolg van slijtage bij het wassen van synthetische kleding, dat er mogelijke toxische effecten te verwachten zijn van stoffen die zich in en op microplastics in zee bevinden en dat microplastics terecht kunnen komen in de voedselketen. Er is bij het kabinet grote reden tot zorg.

Dit lezende zou je verwachten dat het kabinet besluitvorming voorbereidt om het gebruik van microplastics in huishoudelijke producten te verbieden. Want door simpelweg te zorgen dat microplastics niet meer als ingrediënt aan cosmeticaproducten worden toegevoegd (als goedkoop scrub- of schuurmiddel) wordt een volstrekt onnodige afvalstroom voorkomen. Consumenten zijn onwetend dat ze zelf bijdragen aan de plastic soep door deze producten te gebruiken.

Maar dan komt de aap uit de mouw en redeneert Atsma in de brief als volgt: “Omdat microplastics in belangrijke mate voortkomen uit het afbreken van plastic zwerfafval (ook wel bekend als plastic soep), zet het kabinet in op preventie en bewustwording.” Subtiel wordt de aandacht verlegd van microplastics naar plastic afval dat in zee ooit tot microplastics degradeert. Het kabinet zet in op preventie en bewustwording van plastic zwerfafval, niet van de gewraakte microplastics.

Tevreden vermeldt het kabinet in de brief wat het allemaal doet en tot stand heeft gebracht op het terrein van plastic (zwerf)afval. Agendering op internationale fora, cofinanciering van een project ‘Plastic soep; educatie en bewustwording’ (denk aan strandopruimacties), gesprekken met de verpakkingsindustrie en het steunen van de internationale afspraak om “een aanzienlijke reductie van marien afval te bereiken in 2025”  tijdens de recente milieuconferentie Rio +20.

De Plastic Soup Foundation vindt dit te weinig en roept het kabinet op om al het mogelijke te doen, zowel nationaal als internationaal. Daarnaast vraagt de PSF aan de regering om per 1 januari 2013 de verkoop te verbieden van cosmeticaproducten met microplastics als ingrediënt. Dit verbod zou onderdeel moeten zijn om de goede milieutoestand (GES) te bereiken waartoe EU-lidstaten verplicht worden door de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM).

Lees de brief van de regering hier:

Toezeggingen.AO.Afval.3.7.12_1

 

 

 

 

 

 

Published:  May 25 | Blog

Een beetje boos

We leven op een bijzonder moment in de geschiedenis.
Terwijl de meest welvarende landen aan luxe moeten inleveren, wint de rest van de wereld aan kracht. Hetzij economisch, hetzij op democratisch vlak. De gevestigde ordes gaan op de schop, net zoals de traditionele onderlinge verhoudingen.

In het brandpunt van die verandering bevindt de Plastic Soup Foundation zich in de voorhoede van de omslag.  Wij  willen  – samen met vele anderen -  een leefbare en duurzame toekomst voor onze kinderen realiseren en natuurlijk is geld heel belangrijk, maar niet als dat geld vooral aan overheden, banken of de industrie toevalt.

Laat ik iets explicieter zijn waar het gaat om plastic.

Uit steeds meer onderzoek blijkt, dat deze kunststof niet alleen een zege is voor de mensheid, maar ook een giftige sluipmoordenaar als het in water terecht komt en eindigt in de plastic soep. Dat is feitelijk niet nodig, want plastic kan namelijk vrij eenvoudig schoon en afbreekbaar worden geproduceerd, alleen: dat kost een paar centen. Die centen geeft de Plastic Industrie echter niet graag uit, ondanks de jaarlijkse omzet van honderden en nog eens honderden miljarden euro’s. Liever wordt ingezet op onderzoek, onderzoek en nog eens onderzoek.

Bewijs namelijk eerst maar eens, dat plastic inderdaad heel schadelijk is in zeeën en oceanen.

Laat mij je vertellen: het regent inmiddels wereldwijd goed gefundeerde wetenschappelijke onderzoeken en al die onderzoeken wijzen keer op keer exact hetzelfde uit. Plastic is een diamant en breekt pas na honderden jaren af. Plastics are (almost) forever! Dieren zien de kunststof vaak voor kleurig voedsel aan en het scheelt daarom weinig, of de Albatros is uitgestorven omdat deze vogel  - net als heel veel andere dieren -  plastic voor voedsel aanziet.

De vogels van onze tijd poepen plastic.
De koeien ook.

De volgende vergelijking ligt helaas meteen voor de hand:  decennia geleden konden auto’s dankzij inventieve geesten al lang op plantaardige olie en zelfs water rijden, alleen….   Daar was de olie-industrie niet blij mee, dus rijden we NU pas op elektriciteit en schakelen we eindelijk over op schonere brandstof.

Waar het gaat om plastic is de industrie nog lang niet zo ver.

Maar er is een lichtpuntje.
Vroeger was geld macht, terwijl vandaag de dag wij, gewone mensen zoals jij en ik, degenen zijn die de wereld zomaar ten goede kunnen veranderen.

Laten we daarvan profiteren en dat dan ook doen.
Laten we de snel uitdijende plastic soep nu het nog kan uit alle macht een halt toeroepen!

En natuurlijk houden we de dialoog met de plastic industrie graag open, zolang we daar allemaal beter van worden.

Ook de Albatros.

 

 

Published:  April 24 | Blog

Gezocht: Bestuursleden PSF

De Plastic Soup Foundation (PSF) is een jonge en unieke organisatie met gemotiveerde vrijwilligers, een deskundige Raad van Advies en een maatschappelijk relevante taak.

De PSF opereert vanuit de volgende vertrekpunten:

  • Het bieden van een onafhankelijk platform waar kennis, onderzoek, initiatieven en resultaten met betrekking tot de plastic soep voor alle belanghebbenden toegankelijk en beschikbaar zijn.
  • De PSF is een goede doelenorganisatie met fondsenwerving en financiële ondersteuning van projecten/initiatieven die bijdragen aan de doelstellingen van de stichting.
  • De PSF is een Nederlandse stichting met internationaal bereik. Nederland is kennisland in water- en afvalmanagement en innovatief in kunststofproductie. Trots gaan wij dit benutten.  Wij exporteren de kennis en succesvolle concepten naar die plekken waar de urgentie het grootst is.
  • Discussie over de omvang, aard en schadelijkheid van de plastic soep zal altijd blijven bestaan. De stichting richt zich niet op het bereiken van consensus.

De PSF werd opgericht in februari 2011 en heeft zich in deze korte tijd al op de kaart weten te zetten.

Uitgangspunt is de fase waarin de stichting zich momenteel bevindt. Dit betekent dat de bestuurder geen beheerder of rigide toezichthouder is, maar juist een flexibele bouwer moet zijn.  Als mens moet hij of zij in het team passen en zijn netwerk in willen zetten voor de Foundation.

Het is de bedoeling, dat het te formeren Algemeen Bestuur zich op afstand bezighoudt met het goedkeuren van het jaarlijkse werkplan inclusief bijbehorende begroting, de jaarrekening en het –verslag. Via tussentijdse rapportages stelt het bestuur zich uiteraard ook op als klankbord voor de (toekomstige) directie en tevens de overige medewerkers en vrijwilligers van de Foundation.

Uiteraard legt de directie op regelmatige basis verantwoording af aan het Algemeen Bestuur.

De eventuele achterban van kandidaten is niet relevant voor het vervullen van de functie; er mogen echter geen weerstanden bestaan tegen de kandidaten.

Vanwege een toename van activiteiten en naamsbekendheid zoeken we capabele bestuursleden met uiteenlopende deskundigheden:

-       natuur & milieu

-       fondswerving

-       communicatie

-       bedrijfsleven (met kennis van duurzame vraagstukken)

-       internationale betrekkingen

-       maritieme expertise.

De PSF streeft kortom naar een bij de problematiek betrokken bestuur met stevige wortels in de samenleving.

Overige competenties: strategische en/of creatieve denkers met een groot netwerk. Verbindende persoonlijkheden voor wie de wenselijkheid van plasticvrije rivieren, zeeën en oceanen een belangrijk issue is.

 

De selectiecommissie

Deze bestaat uit:

Rob van Tilburg  (DHV)

Jos van Renswoude (Wetenschappelijke Denktank Sustainability)

Alex Schalk (FFact)

Michiel Roscam Abbing (PSF)

Harmen Spek (PSF)

 

Inschatting tijdsbelasting

De vergaderingen van het Bestuur, maximaal vier per jaar, vinden in het centrum van het land plaats (Utrecht of Amsterdam).  Daarnaast wordt het zeer op prijs gesteld als een bestuurslid af en toe aanwezig kan zijn bij speciale gebeurtenissen of het bestuur indien relevant kan vertegenwoordigen.

Interesse? Stuur een email naar info@plasticsoupfoundation.org.

Published:  March 9 | Blog

De Plastic Tsunami

Sinds ik in het najaar van 2008 voor het eerst van de plastic soep hoorde, werd ik door deze ecologische ramp bij de keel gegrepen. Hoe hebben we het zover laten komen, vraag ik me sindsdien af?

Een Albatros, 1500 mijl verwijderd van land, met 176 stukjes plastic in haar buik waaronder een complete aansteker. Een schildpad met een wespentaille als die van May West, gesnoerd in het plastic van een 6pack bier.

We hebben als mens een kunststof aan de wereld toegevoegd die voorlopig niet meer weggaat, omdat plastic er tussen de 500 en 1000 jaar overdoet om te vergaan. In water trekt plastic bovendien toxische stoffen aan, waardoor er giftige reacties ontstaan. Hierdoor verandert de habitat van onze oceanen. Daarnaast dringt het afval onze voedselketen binnen, omdat dieren die vrolijke kleurtjes voor heerlijke lekkernijen aan zien.

Desondanks onttrekt deze ramp zich nog steeds aan het oog van miljarden mensen. We staan niet stil bij wat we veroorzaken, want de massaconsumptie van plastic levert veel geld op en gemak dient de onwetende mens.

Ook ik dacht in 2008 dat plastic absoluut geen kwaad kon.
Nu weet ik wel beter en gelukkig ben ik niet alleen. Samen met steeds meer mensen proberen we de plastic tsunami die onze oceanen bedreigt te keren. Doe je ook mee? Volg ons dan op Facebook, Twitter of op Hyves voor het laatste nieuws!